The effect of meal frequency, sleep duration and sleep quality on Body Mass Index

Bu çalışmanın amacı öğün sıklığı, uyku süresi ve uyku kalitesinin Beden Kütle İndeksi üzerine etkisini ve öğün sıklığı, fiziksel aktivite, uyku süresinin ve uyku kalitesinin konstipasyon üzerine etkisini araştırmaktır. Bu çalışma hamile olmayan ve emzirmeyen 299 kişi %82,6'sı (n=247) kadın, %17,4'ü (n=52) erkek ve son 6 ayda herhangi bir diyet uygulamamış bireyler ile gerçekleştirilmiştir. Formların verileri 2023 yılı Ocak-Mayıs ayları arasında elde edilmiştir ve bireylerin yaş aralığı 18 ile 65 yaş arasında değişmektedir. Bireylerin beslenme alışkanlıkları, kişisel özellikleri, konstipasyon ölçeği, uyku kalitesi ölçeği, uykusuzluk şiddeti Google Form aracılığı ile oluşturulmuş anket ile sorgulanmıştır. Konstipasyon ciddiyeti Konstipasyon Ciddiyet Ölçeği, uykusuzluk şiddeti Uykusuzluk Şiddeti İndeksi(UŞİ), uyku kalitesi Pittsburg Uyku Kalitesi İndeksi (PSQI) ölçekleri ile değerlendirilmiştir. Formlar 2023 yılı Ocak ve Mayıs ayı tarihleri arasında toplanmıştır. Çalışmada elde edilen bulgular değerlendirilirken istatistiksel analizler için NCSS (Number Cruncher Statistical System) 2020 Statistical Software (NCSS, LLC, Kaysville, Utah, USA) programı kullanıldı. Olguların ağırlıkları 40 ile 167 kg arasında değişmekte olup, ortalama kilo 67,15±14,94 kg olarak belirlenmiştir. Çalışmaya katılanların boy ölçümleri 145 ile 190 cm arasında değişmekte olup, ortalama boy 166,34±8,21 cm'dir. Katılımcıların BKI ölçümleri 16 ile 61 kg/m2 arasında değişmekte olup, ortalama 24,20±4,72 kg/m2 olarak belirlenmiştir. Katılımcıların %32,6'sı (n=97) düzenli olarak fiziksel aktivite yapmaktadır. Katılımcıların %42,6'sı (n=127) günde 1-2 kez ana öğün tüketmekteyken, %53,7'si (n=160) 2-3 kez, %3,7'si (n=11) 3 kezden fazla ana öğün tüketmektedir. Olguların %76,9'u (n=230) öğün atlamaktadır. Katılımcıların Konstipasyon Ciddiyet Ölçeği (KCÖ) toplamından aldıkları puanlar 0 ile 65 puan arasında değişmekte olup, ortalama 18,46±14,26 olarak belirlenmiştir. Katılımcıların Uykusuzluk Şiddeti İndeksi (UŞİ) puanları 0 ile 20 puan arasında değişmekte olup, ortalama puan 6,05±4,68 olarak belirlenmiştir. Pittsburg Uyku Kalitesi İndeksi(PSQI) ölçek toplamından aldıkları puanlar 7 ile 22 puan arasında değişmekte olup, ortalama puan 12,38±2,74 olarak belirlenmiştir. Çalışmaya katılanların Uykusuzluk Şiddeti İndeksi toplamından aldıkları puanlar ile Pittsburg Uyku Kalitesi Ölçeği toplamından aldıkları puanlar arasında pozitif yönlü istatistiksel olarak anlamlı yüksek düzeyde ilişki saptanmıştır (r=0,618; p=0,001; p<0,01). Katılımcıların Konstipasyon Ciddiyet Ölçeği toplamından aldıkları puanlar ile Pittsburg Uyku Kalitesi Ölçeği "Uyku Latansı" alt boyutundan aldıkları puan arasında pozitif yönlü istatistiksel olarak anlamlı zayıf düzeyde ilişki saptanmıştır (r=0,229; p=0,001; p<0,01). Çalışmaya katılanların öğün sıklıklarına göre Pittsburg Uyku Kalitesi Ölçeği "Öznel Uyku Kalitesi" alt boyutundan aldıkları puanlar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır (p=0,005; p<0,01). BKI gruplarına göre olguların Pittsburg Uyku Kalitesi Ölçeği "Gündüz İşlev Bozukluğu" alt boyutundan aldıkları puanlar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır (p=0,018; p<0,05). BKI gruplarına göre olguların Uykusuzluk Şiddeti İndeksi toplamından aldıkları puanlar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmamıştır (p>0,05). BKI gruplarına göre katılımcıların öğün sıklıkları, öğün atlama durumları, probiyotik gıda düzenli tüketme durumları, diyet posasının ne anlama geldiğini bilme ve en sık hangi çeşit ekmeği tükettikleri istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermemektedir (p>0,05). Alkol kullanımına göre katılımcıların Pittsburg Uyku Kalitesi Ölçeği alt boyutlarından ve ölçek toplamından aldıkları puanlar istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermemektedir (p>0,05). Düzenli fiziksel aktivite yapanların Konstipasyon Ciddiyet Ölçeği toplamından aldıkları puanlar istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha düşük saptanmıştır (p=0,002; p<0,01). Öğün atlama durumlarına göre katılımcıların Konstipasyon Ciddiyet Ölçeği alt boyutlarından ve ölçek toplamından aldıkları puanlar istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermemektedir (p>0,05). Çalışma şekillerine göre katılımcıların Konstipasyon Ciddiyet Ölçeği "Kalın Bağırsak Tembelliği" ve "Dışkı Tıkanıklığı" alt boyutlarından ve ölçek toplamından aldıkları puanlar istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermemektedir (p>0,05). Anahtar Kelimeler: Öğün sıklığı, Beden Kütle İndeksi, Uyku Kalitesi, Konstipasyon, Fiziksel Aktivite