Oklüzal dikey boyut tespitinde kullanılan farklı antropometrik ölçümlerin karşılaştırılması

Oklüzal dikey boyut tespitinde birçok farklı yöntemin kullanılması önerilmiş olsa da günümüzde oklüzal dikey boyutun tespitinde kabul edilen ve klinikte en yaygın olarak kullanılan teknikler istirahat aralığının tespiti, en yakın konuşma mesafesinin belirlenmesi ve antropometrik ölçümlerin kullanılmasıdır. Farklı toplumlar üzerinde yapılmış olan çok sayıda antropometrik çalışma olmasına rağmen, bu araştırmalar sınırlı sayıda parametreyi değerlendirmişlerdir. Bu nedenle tez çalışmamızın amacı Türk toplumu üzerinde literatürde korelasyon bulunmuş olan ve oklüzal dikey boyut ile ilişkisi olabileceği varsayılan tüm yüze ve ele ait antropometrik ölçümlerin oklüzal dikey boyut ile ilişkisini tespit ederek orantısal ilişkilerini belirlemektir. Çalışmamız 136 kadın (30.37±8.09) ve 135 erkek (30.42±8.49) olmak üzere toplam 271 denek ile gerçekleştirilmiştir. Her bir denek üzerinde oklüzal dikey boyuta ait 4, yüze ait 24 ve ele ait 8 ölçüm olmak üzere toplam 36 ölçüm yapılmıştır. Oklüzal dikey boyut ölçümlerinde literatürde değerlendirilmiş olan burun altı-çene ucu, burun altı-çene altı, burun ucu-çene ucu, burun ucu-çene altı ölçümleri referans olarak alınmıştır. Ölçümler farklı amaçlarla tasarlanmış dört farklı dijital kumpasla (Accud, Accud Co., China) direkt olarak denekler üzerinde yumuşak doku noktalarından yapılmıştır. Çalışmada parametrelerin normal dağılıma uygunluğu Kolmogorov-Smirnov ve Shapiro Wilks testleri, parametreler arasındaki ilişkilerin incelenmesinde Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Multivariate analiz için basit ve çok değişkenli linear regresyon analizi uygulanmıştır. Korelasyon düzeyi iyi (r≥0.6), orta (0.6>r>0.3) ve zayıf (r ≤0.3) olarak sınıflandırılıp değerlendirilmiş ve iyi düzeyde korelasyon gösteren parametreler için regresyon formülleri oluşturulmuştur. Sonuç olarak, çalışmamızda değerlendirilen yüz ve el ölçümleriyle iyi düzeyde korelasyonun en fazla olduğu oklüzal dikey boyut ölçümleri burun altı-çene altı ve burun altı-çene ucu ölçümleri olmuştur. Tüm oklüzal dikey boyut ölçümleriyle en iyi düzeyde korelasyon gösteren yüz ölçümleri; sağ göz bebeği ile ağız köşesi arası mesafe, dudakların birleşim çizgisi ile çene ucu arası mesafe, sağ gözün dış kantusu ile ağız köşesi arası mesafe ve sellion ile alt dudak vermillion hattı arası mesafe iken, el ölçümleri ise işaret parmağı ile serçe parmak başlangıç kenarları arası genişlik, işaret parmağı ile serçe parmak uç kenarları arası genişlik ve başparmak uzunluğu olmuştur.