Oksijen verme yönteminin vital bulgular ve konfor düzeyine etkisinin incelenmesi

Araştırma, oksijen verme yönteminin vital bulgular ve konfor düzeyine etkisini incelemek amacıyla tanımlayıcı analitik olarak yapılmıştır. Araştırmanın evrenini, bir üniversite hastanesinin genel cerrahi yoğun bakım ünitesine post-op 0 olarak kabul edilen 84 hasta oluşturmuştur. Araştırmada nazal kanül (n=42) ve oksijen maskesi (n=42) olmak üzere iki grupla çalışılmıştır. Araştırma verileri, 11/03/2024-22/04/2024 tarihleri arasında, araştırmaya katılmayı kabul eden 84 hastadan; "Hasta Tanılama Formu" ve "Genel Konfor Ölçeği Kısa Formu (GKÖKF)" kullanılarak yüz yüze görüşme tekniği ve post-op vital bulgu takibi yapılarak toplanmıştır. Araştırmanın veri analizine ölçme aracının yapı geçerliliği test edilerek başlanmıştır. Veri analizinde yüzde frekans dağılımı, ki-kare testi, t testi, Kruscal Wallis H testi, Mann Whittney U testi, ANOVA testi, Pearson korelasyon katsayısı kullanılmıştır. İstatistiksel analiz sonuçlarına göre, oksijen maskesiyle oksijen alan hastaların nazal kanülle oksijen alan hastalara göre daha çok psikolojik rahatsızlık hissettiği, oksijen maskesiyle oksijen alan hastaların ağız kuruluğu ve susama hissi, nazal kanülle oksijen alan hastaların ise burnunda tahriş/acı hissi olduğu, GKÖKF ortalama puanı nazal kanül grubunda 4,301 oksijen maskesi grubunda 4,352 olarak bulunduğu ve iki yöntemin GKÖKF puanları arasında anlamlı bir fark bulunmadığı (p>0,05) tespit edilmiştir. Oksijen verme yöntemiyle vital bulgular arasında ilişki değerlendirildiğinde; oksijen tedavisine başlanmadan önce (post-op 0. dakika) ölçülen SPO2 daha düşük olan hastalara oksijen maskesi daha yüksek olan hastalara ise nazal kanül takıldığı, post-op 45-60. dakikalar, 2. saat ve 4. saatte ölçülen SPO2 değeri oksijen maskesi grubunda daha yüksek bulunduğu ve oksijen maskesi grubundaki hastaların ameliyat öncesi solunum sayıları nazal kanül grubundan daha yüksek olduğu, hastaların konfor puanları ile vital bulguları arasında negatif zayıf ilişki olduğu, vital bulguların BKİ değişkeni ve konfor puanlarının yaş ve yapılan ameliyat değişkenlerinden etkilendiği belirlenmiştir. Araştırma sonucunda iki yöntemle verilen oksijenin GKÖKF puanları arasında fark bulunmasa da hastaların fiziksel olarak yaşadıkları ve psikolojik olarak hissetikleri sorgulandığında oksijen maskesi grubunda daha çok rahatsızlık hissi yaşandığı sonucuna varılmıştır. Nazal kanülle oksijen alan hastaların post-op SPO2 değerleri oksijen maskesi grubuna göre daha düşük bulunmuştur. Oksijen uygulanırken hastaların konforunun değerlendirilmesi, konforu etkileyen etmenler doğrultusunda bakım planı oluşturulması, hastaların vital bulguları değerlendirilip; hipoksi bulguları yönünden takip edilerek oksijen verme yönteminin etkinliğinin değerlendirilmesi ve etkin oksijen verme yöntemiyle tedavinin kalitesinin artırılması önerilebilir.