Okul öncesi eğitim programlarının karşılaştırılması: Türkiye, Rusya ve Finlandiya

Bu araştırmanın amacı Türkiye'de uygulanan okul öncesi eğitim programıyla Rusya ve Finlandiya'da uygulanan okul öncesi eğitim programının çeşitli boyutlar (yapı, genel amaçlar, kazanım, içerik, eğitim durumları, ölçme-değerlendirme ve ek programlar) açısından karşılaştırılmasıdır. Araştırmada nitel araştırma modellerinden tarama modeli, yaklaşım olarak karşılaştırmalı eğitim yaklaşımlarından yatay yaklaşım ve veri analiz yöntemi olarak da doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Elde edilen verilerin karşılaştırılması sonucunda ulaşılan sonuçlar şöyledir; Programların yapı boyutunda, Türkiye'de merkezi bir program uygulanırken, Rusya okul öncesi eğitim devlet standardının, uygulama yükümlülüğünde %60'lık kısmının, ülke genelinde eğitim birliğini oluşturmak amacıyla zorunlu olduğu, Finlandiya'da ise çerçeve bir okul öncesi eğitim planının belirlendiği ancak yerel yönetimlerin program hazırlama zorunluluğunun olduğu görülmüştür. Programların amaçları boyutunda, Türkiye, Rusya ve Finlandiya'nın çocukların bütünsel gelişimini desteklemeyi, ilkokula hazırlık sürecini sağlamayı ve eğitime eşit erişimin ülke genelinde sağlanmasını amaç edindiği görülmektedir. Programların kazanım boyutunda, Türkiye'de öz bakım becerileri kazanımlarının, Rusya ve Finlandiya'da karşılığının tam olarak olmadığı, Finlandiya'da çevre ve doğa çalışmaları kazanımlarının diğer ülkelere göre farklı olduğu belirlenmiştir. Programların, içerik boyutu kavramlardan oluşmaktadır. Türkiye, Rusya ve Finlandiya programlarında, kavramların hangi zaman aralığında çocuklara aktarılacağı belirlenmemiş, çocukların hazır bulunuşluk düzeylerine göre, öğretmenin seçimine bırakılmıştır. Programların eğitim durumları boyutunda ülkelerin, okul öncesi eğitimde oyunla öğrenmeyi ön plana aldıkları görülmektedir. Programların ölçme-değerlendirme boyutunda Türkiye ve Finlandiya'da çocuğun değerlendirme sürecinin öğretmen gözlemiyle yapıldığı, Rusya'da ise öğretmen gözlemiyle birlikte, uzmanlar tarafından uygulanan standart testler ile yapılabileceği belirtilmiştir. Finlandiya'nın, Rusya ve Türkiye'den farklılaşarak, okul öncesi dönemde çocuğun öz değerlendirme becerisi kazanmasına önem verdiği görülmüştür.