Okul öncesi öğretmenlerinin matematik dili kullanımına ilişkin görüş ve uygulamaları

Bu araştırma, okul öncesi öğretmenlerinin matematik dili kullanımına ilişkin görüşlerini ve bu kapsamda yaptıkları uygulamalarını belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji deseninin kullanıldığı araştırmada, katılımcılar kartopu örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Mersin merkez ilçelerindeki resmi okul öncesi eğitim kurumlarında görev yapan 10 kadın öğretmenin sınıflarında gerçekleştirdikleri matematik etkinlikleri gözlemlenmiş ve sonrasında da matematik diline ilişkin görüş ve uygulamalarını içeren bireysel görüşmeler yapılmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi yöntemi kullanılarak çalışmaya yansıtılmıştır. Araştırma sonucunda, öğretmenlerin matematik diline ilişkin görüşlerinin benzerlik gösterdiği belirlenmiştir. Öğretmenlerin görüşmelerde matematik dilini kullanmaya özen gösterdikleri ve avantajlarını vurguladıkları görülmüştür. Buna paralel olarak matematik dilinin etkin kullanımı ile çocukların ilerideki matematik başarılarını olumlu etkileyeceğine inandıkları ortak görüş olarak belirtilmiştir. Bununla beraber aile katılımını önemsedikleri ortak görüş olarak bildirilmiş olup uygulamalarına da bu durumun yansıdığı belirlenmiştir. Veli iletişim kanalı olarak sınıf içi oluşturulan WhatsApp gruplarının ve Eğitim Bilişim Ağı (EBA)'nın tercih edildiği görülmüştür. Öğretmenlerin, çocukların matematiği hayata transfer edebilmeleri açısından akran etkileşimlerini arttırılmasının çocukların matematik dili kullanımlarına olumlu etki yapacağına inandıkları görülmüş olup buna paralel olarak ailelerle de iş birliği yapıldığı yapılan görüşmelerde belirtilmiştir. Görüşme ve gözlem sonuçları birlikte incelendiğinde; öğretmenlerin görüşlerinin, uygulamalarına tam olarak yansımadığı gözlemlenmiştir. Görüşmelerde matematik etkinliklerinde çocukların aktif katılımlarını önemsedikleri ancak uygulamada çocukların daha çok verilen yönergeleri uygulayan rolünde olduğu belirtilmiştir. Ayrıca görüşmelerde öğretmenlerin, açık uçlu soruların gerekliliğini vurguladıkları fakat; uygulamada kapalı uçlu sorular kullanma eğiliminde oldukları görülmüştür. Ek olarak, öğretmenlerin uygulamalarında matematik dilini, başlangıç ve orta düzeyle sınırlı olarak kullanma eğiliminde oldukları saptanmıştır. Katılımcı sınıfların tümünde, çocukların yaptıkları çalışmalarla güncellenen matematik merkezinin olduğu belirtilmiştir. Öğretmenler, yöntem olarak bütünleştirilmiş etkinliklerle matematik çalışmalarının birleştirilmesinin çocukların matematik dili kullanımını desteklediğine inandıklarını belirtmiş ve bu açıdan da oyunları, hareket çalışmalarını ve yarışmaları önemsediklerini vurgulamışlardır. Anahtar kelimeler: Okul öncesi eğitim, öğretmen, okul öncesi dönemde matematik eğitimi, matematik dili, fenomenoloji.