Okul taşıtları rotalama problemi için tamsayılı karar modelleri

Okul Taşıtları Rotalama Problemi için Tamsayılı Karar ModelleriKombinatoryal eniyileme problemleri, yöneylem araştırması alanında en çokçalışılan problem tipidir ve büyük bir kısmı NP?Zor'dur. Araç Rotalama Problemi(ARP) de kombinatoryal eniyileme problemi grubuna girmektedir. Problemingerçek hayattaki uzantılarından biri ?Okul Tasıtları Rotalama Problemi (OTRP)?dir.OTRP; enküçük toplam işletim maliyetiyle, öğrencilerin belirli toplamanoktalarından alınması ve okula bırakılması veya öğrencilerin okuldan alınarak,alındıkları yerlere bırakılması problemidir. Uygulamada farklı durumların ortayaçıkması, problemin çok boyutlu düşünülmesini gerekli kılmıştır. Bu tez kapsamındagerçek hayatta en çok karşılasılan durum belirlenmiş ve onun üzerindeçalışılmıstır.Bilgisayar teknolojisindeki hızlı gelişme, matematiksel modellerin garantiettiği kesin çözümlerin kolay ve etkin bir şekilde bulunabileceği izlenimini vermiştir.Bundan dolayı problemin çözümü için matematiksel karar modelleri üzerindeçalışılmıstır. Tez kapsamında, probleme karşı gelen serimin simetrik olamayacağıgöz önüne alınmıştır ve modelleme sabah (toplama) ve öğlen (dağıtım) olmaküzere iki alt başlıkta incelenmiştir. Çalışmada OTRP için polinom boyutta yenigeliştirilen ikisi dügüm tabanlı, ikisi akış tabanlı dört tamsayılı karar modelitanıtılmıştır. İlgili kütüphanelerde yer alan OTRP problemleri ve rassal olaraküretilen problemler dört modelle de çözdürülerek, çözüm süreleri ve doğrusalprogramlama gevşetilmis degerleri üzerinden karşılaştırmalı analizler yapılmıstır.Yapılan analizler sonucunda, gelişen teknolojik ilerlemeye bağlı olarak modellemeüzerine çalışmayı destekleyebilecek sonuçlara varılmıstır.