Okul yöneticilerinin gözüyle Suriyeli öğrencilerin eğitiminde yaşanan sorunlar ve çözüm önerileri (Kilis örneği)

2011 yılında Suriye'de başlayan iç savaşla birlikte ülke içerisinde istikrarsızlık ve kaos baş göstermiş; bu istikrarsızlık içerisinde kendini ve ailelerini güvende hissetmeyen Suriyeli halkı güvenli bölge arayışına yönelmiş ve zorunlu göç kaçınılmaz olmuştur. Zorunlu göçler ülke içerisinde olduğu gibi, ülke dışına da olmuş ve bu göçten en büyük pay Türkiye'ye düşmüştür. Göç İdaresi Genel Müdürlüğü (GİGM)'nün 2018 Mayıs itibarıyla ülkemizde bulunan geçici koruma kapsamındaki Suriyeli sayısı 3 milyon 583 bin 434 kişidir (GİGM, 2018). Zorunlu göçle birlikte Suriyelilerin başta barınma, sağlık, giyim, beslenme ve eğitim gibi ihtiyaçları ortaya çıkmıştır. 7 yıllık süreçte Suriye'de iç savaşın bitmemesi, geri dönüşün olmayacağı ihtimalini güçlendirmiş ve iki toplumun birbirine entegrasyonu önem kazanmıştır. Eğitim ise; bu entegrasyonun sağlanmasında en önemli faktördür. Suriyeli çocuklar ilk yıllarda kamplar içerisine kurulan Geçici Eğitim Merkezi (GEM)'lerde eğitim almış; 2016-2017 yılı itibarıyla da GEM'lerin kademeli olarak kapatılmasına, 1. 5. ve 9. sınıflardan başlayarak devlet okullarına kayıtlarının yapılmasına başlanmıştır. Bu araştırmaya, Kilis ilinde Suriyeli öğrencilere eğitim verilen okulların müdürlerinin yönetsel anlamda yaşadıkları sorunların tespiti ve çözüm önerilerini ortaya koymak amacıyla gereklilik duyulmuştur. Çünkü; Kilis Türkiye genelinde Suriyeli nüfusunun, Türk nüfusuna oranı %95,61 ile en yoğun olan ilidir ve entegrasyon Kilis ili için daha da önemli bir konudur (GİGM, 2018). Araştırma nitel iii araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseninde yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, seçkisiz olmayan örnekleme yöntemlerinden olan ölçüt örnekleme tekniğiyle belirlenmiş 10 ilköğretim okulu müdüründen oluşmaktadır. Görüşmeler, araştırmacı tarafından geliştirilmiş yarı yapılandırılmış soru tekniğiyle yapılmış ve içerik analizi yöntemiyle bulgulara ulaşılmıştır. Elde edilen bulgulara göre okul müdürleri görev yaptıkları okullarda başta dil ve iletişim problemleri, Suriyeli öğrenci sayıları, kayıt alanı (hinterland), veliler arası (Türk-Suriyeli) uyum, Suriyeli öğrencilerin okul kültürüne uyumları, disiplin ve davranış konularında sorun yaşadıklarını belirtmiştir. Ayrıca akademik başarısızlık, finansal kaynak yetersizliği, personel ihtiyaçları ve hizmet içi eğitim ihtiyacı başlıklarında da sorunlar tespit edilmiştir. Okul müdürleri; bu sorunların çözümünün Kilis özelinde demografik yapının bozulmuş olmasından kaynaklı olduğunu, bu nedenle Suriyeli nüfusunun seyreltilmesinin çözüm olabileceğini belirtmişlerdir. Dil konusunun çözümü için kursların daha aktif hale getirilmesinin, Türkçe ders saati sayısının artırılmasının daha faydalı olacağı vurgulanmıştır. Suriyeli öğrencilerin il geneli okullara eşit dağıtımının yapılmasının ve gerekirse bu öğrencilerin diğer okullara taşınarak bu dengenin sağlanmasının faydalı olacağını da belirtmişlerdir. İlköğretim okullarına özerk bütçe ayrılması; okullara yapılan yardımların adil dağıtılması; okullarda yetersiz olan eğitim, yardımcı hizmetler ve teknik personel ihtiyacının karşılanmasının da sorunların çözümünde etkili olacağı belirtilmiştir. Anahtar kelimeler: Suriyeli öğrenciler, Okul yöneticisi, Mülteci eğitimi, Eğitim