Okullarda zorbalıkla mücadele amacıyla web tabanlı interaktif görsel romanların kullanılması: Çocuk ve ergenlerle deneysel bir çalışma

Bu araştırmanın amacı, interaktif görsel roman türünde web tabanlı bir bilgisayar oyununun (TheraBuddy), çocuk ve ergenlerde zorbalığa seyirci müdahalesi ve sosyal-duygusal sağlık üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırma modeli ön test, son test ve kontrol gruplu zaman serileridir. Araştırma, seçkisiz tabakalı örnekleme yoluyla belirlenen 1 fen lisesi, 1 sosyal bilimler lisesi, 2 Anadolu lisesi ve 2 ortaokuldan, yaşları 10–16 arasında değişen toplam 123 öğrenciyle yürütülmüştür (deney grubu = 62, kontrol grubu = 61). Katılımcıların zorbalığa seyirci müdahale düzeyleri Zorbalığa Seyirci Müdahale Ölçeği, sosyal-duygusal sağlık düzeyleri Sosyal-Duygusal Sağlık Ölçeği, zorbalığa dahil olma rolleri ise Olweus Öğrenciler için Akran Zorbalığı Anketi ile ölçülmüştür. Bulgular, TheraBuddy müdahalesinin zorbalığa seyirci müdahalesi üzerinde anlamlı ve olumlu etkileri olduğunu göstermiştir. Sosyal-duygusal sağlık üzerinde ise genel etkiler ile birlikte zorbalık rolü, müdahale süresi, cinsiyet ve eğitim düzeyi açısından anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Zorbalığa maruz kalanlar ve zorbalığa dahil olmayanların zorbalığa seyirci müdahalesi puanlarında zaman içinde gözlenen artış, zorba-kurbanlara kıyasla anlamlı ölçüde yüksek bulunmuştur. Müdahalenin zorbalığa seyirci müdahalesi üzerindeki etkilerinin müdahale alma süresi ve müdahaleyi tamamlama oranlarına göre farklılaştığı saptanmıştır. Bu bağlamda, en düşük etkili müdahale düzeyinin en az 1 saatlik oyun deneyimi ve içeriğin en az yarısının tamamlanmasıyla sağlandığı görülmüştür. Müdahalenin zorbalığa seyirci müdahalesi üzerindeki etkilerinin cinsiyet veya eğitim düzeyine göre farklılaşmadığı görülmüştür. Anahtar kelimeler: Çocuk ve ergen, interaktif görsel roman, zorbalığa seyirci müdahalesi, sosyal-duygusal sağlık, TheraBuddy