OMÜ Diş Hekimliği Fakültesi ı̇lk muayeneye başvuran hastalarda ortodonti uzmanı ve diş hekimi arasındaki farkı algılama düzeyini ı̇nceleme

Amaç: Çalışma amacımız OMÜ Diş Hekimliği Fakültesi Ağız Diş ve Çene Radyolojisi bölümüne gelen hastalarda ortodonti uzmanı ve diş hekimi arasındaki ayrıma ilişkin farkındalık düzeyini ölçmektir. Materyal ve Metot: OMÜ Diş Hekimliği Fakültesi Ağız Diş ve Çene Radyolojisi bölümüne muayene olmak için Mart-Kasım 2022 tarihleri arasında başvuran 400 kişiye yüz yüze anket yöntemiyle ortodonti uzmanı ve diş hekimi arasındaki farka ilişkin sorular soruldu. Çalışma grupları ortodontik tedavi olanlar ve olmayanlar şeklinde oluşturuldu. Ortodonti uzmanı ve diş hekimi arasındaki farka ilişkin sorulara verilen cevaplar ve yaş, cinsiyet, eğitim durumu gibi demografik bilgilerden oluşan veriler IBM SPSS v23 ile analiz edildi. Normal dağılıma uygunluk Kolmogorov-Smirnov ve Shapiro-Wilk testleri; gruplara göre kategorik verilerin karşılaştırılmasında Pearson's ki-kare testi ve Yates düzeltmesi; çoklu karşılaştırmalar Bonferroni düzeltmeli Z testi; yaş ortalamasına ilişkin veriler Mann Whitney U testi; bağımsız değişkenler ise binary lojistik regresyon analizi ile incelendi. Analiz sonuçları nicel veriler için ortalama ± standart sapma ve ortanca (min.-maks.) şeklinde, kategorik veriler ise frekans (yüzde) şeklinde sunulmuştur. Önem düzeyi p<0,050 olarak alındı. Bulgular: Ankete katılanların büyük çoğunluğu (>%85) ortodontik tedavi sağlayan bir diş hekiminin aynı zamanda ortodonti uzmanı olması gerektiğini düşünüyordu. Bir ortodonti uzmanının ortodontik tedavi uygulamak için en nitelikli kişi olduğunu daha önce ortodontik tedavi olmayanların %63,3'ü; daha önce ortodontik tedavi olanların ise %74,3'ü düşünüyordu. Ortodonti uzmanının eğitim süresinin daha fazla olduğunu düşünenler ve eğitim süresi hakkında bilmiyorum diyenlerin oranı birbirine yakındı. Ortodontik tedavi için karar vermede en popüler faktör, hekimin ortodonti uzmanı olup olmamasıydı ve bunu takip eden seçenek önceden tedavi alan hasta yorumları oldu. Ortodontik tedavisini yapması için bir diş hekimini seçenler %7'lik bir orana sahipti. Tedavisinde ortodonti uzmanını seçenler genellikle kadın, gelir düzeyi iyi olan ve eğitim seviyesi yüksek kişilerdi. Önceden ortodontik tedavi geçmişi olanlar, olmayanlara göre daha bilinçli bulundu. Sonuç: Sonuçlar katılımcıların ortodonti uzmanı ile diş hekimi arasında fark olduğunu anladıklarını ancak tedavileri için uygulayıcı seçiminde yeterince bu farka dikkat etmediklerini göstermektedir. Mevcut bulgular vatandaşların bu konuda daha iyi eğitilmeleri gerektiğini göstermektedir. Null hipotezi reddedilmiştir. Anahtar kelimeler: Diş hekimi, farkındalık, ortodontik tedavi, ortodonti uzmanı.