Öngerilmeli plastik dişli çark tasarımı

Hafiflik, düşük gürültü ve kendinden yağlama özelliklerine sahip olan plastik dişli çarkların kullanımı, düşük dayanım değerleri nedeniyle sınırlıdır. Plastik dişli çarklarda yorulma, plastik deformasyon ve sürünme ile birlikte oluşmaktadır. Bu araştırmada, kolay üretilebilirliği ve ekonomik olması nedeniyle plastik dişli çark malzemesi olarak polipropilen seçilmiştir. Plastik dişli çark modelinin içerisine, 3 farklı tel çapından farklı sarım sayılarıyla elde edilen yaylar yerleştirilmiştir. Enjeksiyon kalıplama öncesinde bu yaylar çekilip daha sonra da bırakılarak dişlide ongenime oluşturulmuştur. 142 adet hazırlanan numuneden 58 tanesinde gözenek oluşumu gözlenmiştir. 84 adet numune ile yapılan deneyler sonucunda yay takviyesinin statik kopma ve yorulma dayanım değerlerini iyileştirdiği sonucuna varılmıştır. Tel çapı ve öngerilme miktarı arttıkça ömür değerleri, takviyesiz numuneye göre 30 kat fazla çıkmıştır. Öngerilmenin statik kopmaya etkisi oldukça az gözlenirken; sabit yük tekrar sayılarında öngerilmeli numunelerde %10 dayanım artışı bulunmuştur.Anahtar Kelimeler : Plastik dişli, ongenime, yorulma, yay takviyesi