Optik disk kabarıklığında retina sinir lifi tabakası kalınlığının OCT ve HRT ile değerlendirilmesi

Amaç: Bu çalışmadaki amacımız optik sinir kabarıklığı saptanan psödotümör serebri (PTS), nonarteritik anterior iskemik optik nöropati (NAİON), optik nörit, santral retinal ven oklüzyonu (SRVO) ve optik disk druzeni (ODD) olan çeşitli etiyolojilerdeki hastalarda, retina sinir lifi tabakası kalınlığını Heidelberg Retinal Tomografi (HRT) ve Optik Koherens Tomografi (OCT) yöntemleri ile değerlendirmektir.Hastalar ve Yöntem: Optik disk kabarıklığı olan 40 hasta ile yaş ve cinsiyet dağılımı uygun olan 41 kontrol olgusu çalışmaya dahil edildi. Çalışma grubuna detaylı oftalmolojik muayene, HRT III ve OCT ile ortalama retina sinir lifi tabakası (RSLT) kalınlığı ve OCT ile ayrıca temporal, nazal, superior ve inferior olmak üzere dört kadranda retina sinir lifi tabakası kalınlığı analizi yapıldı.Bulgular: Çalışmaya katılan 81 olgunun yaş ortalaması 44,6 ± 14,4 (11?72) olup, hasta grubunda 41,3 ± 17,3 ve kontrol grubunda 47,8 ± 10,1 olarak saptanmıştır. Hastaların 17'si kadın (%42,5) ve 23'ü erkekti (%57,5). Bilateral tutulumu olan hastalarda tutulumun daha belirgin olduğu göz çalışmaya dahil edildi. Hastaların 11'inde (%27,5) PTS, 11'inde (%27,5) AİON, 8'inde (%20) ODD, 4'ünde (%10) optik nörit, 6'sında (%15) SRVO'ya bağlı optik disk kabarıklığı mevcuttu. Tüm hasta grubunda ortalama RSLT kalınlığı OCT ile 176,10µm, HRT ile 251,47 µm olarak; kontrol grubunda OCT ile 98,85µm, HRT ile ise 275,60µm olarak saptandı. Hasta grubunda iki farklı yöntemle elde edilen değerler arasındaki korelasyona bakıldığında, pozitif yönde, orta derecede ilişki saptanmıştır (R= 0,42)(p=0,007). Kontrol grubunda iki farklı yöntemle elde edilen değerler arasındaki korelasyonda pozitif yönde, orta derecede ilişkili bulunmuştur (R= 0,27) (p=0,094). Ancak bu ilişki istatistiksel olarak anlamlı değildir. HRT ile alınan ortalama RSLT ölçümleri gruplar içinde karşılaştırıldığında, sadece NAİON grubu ile kontrol grubu arasındaki fark istatistiksel olarak NAİON grubu lehine yüksek saptandı (p=0,02). OCT ile alınan ortalama RSLT ölçümleri karşılaştırıldığında, tüm gruplarda kontrol grubuna göre hasta grupları lehine istatistiksel anlamlı yüksek bulunurken (p<0,05); hasta gruplarının kendi içindeki ikili karşılaştırmalarında sadece PTS ile ODD grubunda PTS lehine anlamlı yükseklik saptandı (p=0,04). OCT ile alınan superior kadran RSLT ölçümleri karşılaştırıldığında, PTS, NAİON ve SRVO gruplarında, kontrol grubuna göre hasta grupları lehine istatistiksel anlamlı yüksek bulunmuştur (p=0,00, p=0,02, p=0,03). OCT ile alınan inferior kadran RSLT ölçümleri karşılaştırıldığında, tüm gruplarda kontrol grubuna göre hasta grupları lehine istatistiksel anlamlı yüksek saptanırken (p<0,05); hasta gruplarının kendi içindeki ikili karşılaştırmalarında, PTS ile ODD ve SRVO grupları arasında, PTS lehine istatistiksel anlamlı yüksek fark bulundu (p=0,04, p=0,01). OCT ile alınan temporal ve nazal kadran RSLT ölçümleri karşılaştırıldığında, PTS, NAİON ve SRVO gruplarında, kontrol grubuna göre hasta grupları lehine istatistiksel anlamlı yüksek bulundu (p<0,05).Sonuç: Tüm hasta grubu birlikte değerlendirildiğinde her iki yöntem ile alınan RSLT ölçümünde uyumun daha fazla olduğu izlenirken, kontrol grubunda HRT'nin OCT'ye göre daha kalın ölçüm aldığı izlenmektedir. Ölçüm için kullanılan cihazlar değerlendirildiğinde ise OCT ile yapılan ölçümlerin özellikle ayırıcı tanıda daha faydalı olabileceği düşünülebilir.Anahtar Kelimeler: Anterior iskemik optik nöropati, Heidelberg Retinal Tomografi, optik disk druzeni, optik disk kabarıklığı, Optik Koherens Tomografi, optik nörit, retina sinir lifi tabakası kalınlığı, santral retinal ven oklüzyonu.