Orhan pamuk romanlarında modern ve postmodern unsurların mukayesesi

Modernizm, Aydınlanma Çağı'nda filizlenen, aklın ve aklın ürünü biliminin rehberliğinde, insan merkezli düşüncelerin kutsandığı, pozitivizm temelli bir fikir ve sanat akımıdır. Etkisini uzun yıllar devam ettiren bu akım, insanlığın yaşadığı iki büyük savaşın yarattığı yıkımlardan sonra sarsılmaya başlamış, ortaya attığı değerler sıygaya çekilmiştir. Modernizmin kendisini temellendirdiği bütün değerleri sorunsallaştıran postmodern düşünce ve sanat anlayışı, edebiyat başta olmak üzere birçok alanda etkili olmuştur. Batı'da yeni roman olarak değerlendirilen anlayışın ortaya çıkmasını sağlayan postmodernizm, 20. yüzyılın ikinci yarısında, roman sanatını derinden etkilemiş, "üstkurmaca, metinlerarası ilişkiler, çoğulculuk ve oyun" romanın belli başlı unsurları olarak kullanmıştır. Türk edebiyatındaki ilk örnekleri, O. Pamuk'un da ilk romanlarını yayımladığı 1980'lerden itibaren görülen postmodernizm, edebiyat çevrelerinde Pamuk'un ilk iki romanından sonra yayımladığı Beyaz Kale, Kara Kitap, Yeni Hayat ve Benim Adım Kırmızı gibi romanlarının da etkisiyle, daha çok O. Pamuk özelinde tartışılmaya başlanmıştır. Bu çalışmanın amacı, Orhan Pamuk'un bugüne değin yazmış olduğu on romanı, hem modern hem de postmodern eleştirinin perspektifinden değerlendirip bu romanların kurgu unsurlarının hangi estetik anlayışa yakın olduğunu tespit etmektedir. Bu bağlamda çalışmanın birinci bölümünde modernizm ve postmodernizmin ortaya çıkışlarına kısaca değindikten sonra, modern ve postmodern romanların unsurları hakkında teorik bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde Orhan Pamuk'un romanları modern unsurlar bakımından; üçüncü bölümde ise postmodern unsurlar bakımından değerlendirilmiştir. Dördüncü bölümde ise bu değerlendirmelerin bir mukayesesi yapılmıştır. Yapılan değerlendirmeler sonucunda, Orhan Pamuk'un bazı romanlarında modern ve postmodern romanın özelliklerini harmanladığı görülmüş, bazı romanlarında ise ya modern ya da postmodern anlayışa yaslanan metinler ortaya koyduğu tespit edilmiştir.