Orta Karadeniz bölgesi için referans bitki su tüketimindeki (ETo) değişimin analizi

Bu çalışmada, Orta Karadeniz Bölgesindeki beş meteoroloji istasyonunun (Samsun, Tokat, Ordu, Amasya ve Çorum) iklim verileri kullanılarak, Penman-Monteith ilişkisine göre aylık, mevsimsel (M-I: Ocak-Mart; M-II: Nisan-Haziran; M-III: Temmuz-Eylül; M-IV: Ekim-Aralık) ve yıllık (YT) referans bitki su tüketim (ET0) değerlerindeki değişimin belirlenmesi amaçlanmıştır. Öncelikle verilerin normal dağılıp dağılmadığı test edilmiştir. Böylece verilerin homojenlik analizinde parametrik ya da parametrik olmayan yaklaşımların tercih edilmesi amaçlanmıştır. Normal dağılan verilerin homojenliği, ilgili verilerin ortalama ve varyansındaki farklılığın istatistik açıdan önemli olup olmadığına bakılmıştır. Normal dağılmayan verilerin homojenlik analizinde parametrik olmayan Mann-Whitney U yaklaşımı kullanılmıştır. Homojenlik koşulunu yerine getirmeyen veriler çift birikimli eğri yöntemiyle homojen hale getirilmiştir. Bu işlemlerden sonra verilerdeki değişimin analizi Mann-Kendall (MK), Spearman Rho (SR), Lineer Regresyon (LR) ve Yenilikçi Trend Analizi (YTA) testleri yapılmıştır. YTA sonuçları ET0 serilerinin yaklaşık %32'nde istatistiksel olarak anlamlı bir değişim olduğunu ortaya koymaktadır. Ancak bu bulgu MK testinde %16, SR testinde %20 ve LR testinde ise %13 civarındadır. Bu çalışma konuyla ilgili paydaşlara bölgedeki iklim elemanlarındaki değişim ile olası tehditlerin ne olabileceği hususunda faydalı olacaktır.