Ortaöğretim 9. sınıf beden eğitimi dersinde, işbirlikli oyunların öğrencilerin sosyal beceri düzeylerine ve beden eğitimi dersine yönelik tutumlarına etkisi

Bu araştırmada ortaöğretim 9. sınıf Beden Eğitimi dersinde, işbirlikli oyunların öğrencilerin sosyal beceri düzeylerine ve Beden Eğitimi dersine yönelik tutumlarına etkisi araştırılmıştır.Deney-kontrol gruplu ön test-son test modelinde gerçekleşen bu araştırmaya 2007-2008 öğretim yılında Bolu İli Merkez İlçede bulunan bir ortaöğretim okulunun 9. sınıf öğrencilerinden birbirine benzerlik gösteren 2 sınıf katılmıştır. Rastgele yöntemle sınıflardan birisi deney diğeri ise kontrol grubu olmuştur. Deney grubunda 28 öğrenci bulunmaktadır. Bunlardan 22'si (%78,6) kız, 6'sı (%21,4) ise erkek öğrencidir. Kontrol grubunda ise 26 öğrenci bulunmaktadır. Bunlardan 23'ü (%88,5) kız, 3'ü (%11,5) ise erkek öğrencidir.Veri toplama araçları olarak Nicel veriler için, Riggio (1986) tarafından geliştirilen ve Yüksel (1998) tarafından Türkçe'ye çevrilip uyarlanan Sosyal Beceri Envanteri ile Demirhan ve Altay (2001) tarafından geliştirilen Beden Eğitimi ve Sporda Tutum Ölçeği (BESTÖ) kullanılmıştır. Nitel verileri toplamak amacı ile ise deney grubuna ait öğrenci ifadeleri alınmış, ders süreci içerisinde de deney ve kontrol grupları gözlemlenmiştir.Verilerin çözümlenmesinde, Nicel boyut için; Sosyal Beceri Envanteri ve Beden Eğitimi ve Sporda Tutum Ölçeğinden elde edilen veriler bilgisayar ortamında SPSS 15.0 paket programı kullanılarak çözümlenmiştir. Deney ve kontrol gruplarını oluşturmak için bağımsız gruplar t testi, tek yönlü varyans analizi ve Tukey HSD testi yapılmıştır. Deney ve kontrol gruplarının, Tutum, Sosyal Beceri Envanterinin 6 alt boyutunda ve toplam puanda benzer olup olmadığına bakmak için ise bağımlı ve bağımsız gruplar t-test kullanılmıştır.Deney grubunu oluşturan öğrencilerin öntest-sontest sosyal beceri, tutum puanları arasında anlamlı fark olup olmadığını belirlemek ve kontrol grubunu oluşturan öğrencilerin öntest-sontest sosyal beceri, tutum puanları arasında anlamlı fark olup olmadığını belirlemek için bağımlı gruplar t testi uygulanmıştır.Deney ve kontrol grubunu oluşturan öğrencilerin öntest-sontest sosyal beceri alt boyutlarında, toplam puanları ve tutum puanları arasında farkların farklı olup olmadığını belirlemek için bağımsız gruplar t testi uygulanmıştır.Nitel boyut için ise öğrenci ifadeleri, gözlemci notları kodlanmış, kodlamalarla alt temalar, alt temalarla ise ana temalar oluşturulmuştur.Araştırmada elde edilen sonuçlara göre;Nicel bulgular:1.İşbirlikli oyunlarla beden eğitimi dersi işleyen deney grubunun sosyal becerilere ait alt boyutlar ve toplam sosyal beceri puanlarının öntest ve sontest sonuçları karşılaştırıldığında, duyuşsal anlatımcılık, sosyal duyarlılık, sosyal kontrol alt boyutlarında ve toplam puan arasında istatistiksel açıdan anlamlı fark bulunurken, duyuşsal duyarlılık duyuşsal kontrol sosyal anlatımcılık alt boyutlarında istatistiksel açıdan anlamlı farka rastlanmamıştır.2.Mevcut programla beden eğitimi dersi işleyen kontrol grubunun sosyal becerilere ait alt boyutlar ve toplam sosyal beceri puanlarının öntest ve sontest sonuçları karşılaştırıldığında, duyuşsal anlatımcılık, duyuşsal duyarlılık, sosyal anlatımcılık, sosyal kontrol alt boyutlarında ve toplam puanda istatistiksel açıdan anlamlı fark bulunmazken, duyuşsal kontrol alt boyutunda gerilemeye yönelik ve sosyal duyarlılık alt boyutlarında ise gelişime yönelik olarak istatistiksel açıdan anlamlı farklılık bulunmuştur.3.İşbirlikli oyunlarla ders işleyen deney grubunun öntest-sontest tutum puanları arasında anlamlı farklılık görülmemektedir.4.Geleneksel yöntemle ders işleyen kontrol grubunun öntest-sontest tutum puanları arasında anlamlı farklılık görülmemektedir5.İşbirlikli Oyunlarla ders işleyen deney grubu, mevcut programla ders işleyen kontrol grubuyla karşılaştırıldığında, sosyal becerilerin duyuşsal anlatımcılık, duyuşsal duyarlılık, duyuşsal kontrol, sosyal anlatımcılık, sosyal duyarlılık, sosyal kontrol alt boyutları ve toplam sosyal beceri puanları karşılaştırıldığında istatistiksel açıdan anlamlı farklılık bulunamamıştır.6.Deney grubu öğrencilerinin İşbirlikçi oyunlarla işlenen dersler sonrasında beden eğitimine yönelik tutumlarında kontrol grubuna göre istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık bulunmamıştır.Nitel bulgular:1.İfadelerden çıkarılan ana temalar ve bunlara ait alt temalar incelendiğinde deney grubu öğrencilerinin ders süreci sonunda olumlu tutum geliştirdiklerini, ders süreci içerisinde davranışlarında olumlu yönde gelişim gösterdiklerini, derse ve oyunlara karşı görüşlerinin pozitif yönde olduğunu söylemek mümkün olabilir.2.Gözlemci notlarından elde edilen temalarla deney ve kontrol grubu karşılaştırıldığında deney grubunun sosyal becerilere daha yakın davranışlar gösterdiklerini ve beden eğitimi dersine karşı daha olumlu tutum geliştirdiklerini söylemek mümkün olabilir.Anahtar Kelimeler: Beden Eğitimi, Sosyal beceri, İşbirlikli Oyunlar, Tutum, Duyuşsal Anlatımcılık, Duyuşsal Duyarlılık, Duyuşsal Kontrol, Sosyal Anlatımcılık, Sosyal Duyarlılık, Sosyal Kontrol.