Ortaokul matematik dersi kazanımlarının yenilenmiş Bloom Taksonomisi, TIMMS Bilişsel Alan Sınıflaması ve Marzano Taksonomisine göre karşılıklı incelenmesi

Nitel araştırma desenlerinden doküman inceleme basamakları izlenerek yürütülen bu çalışmada 8. Sınıf matematik dersi kazanımlarının Yenilenmiş Bloom taksonomisi, TIMSS bilişsel alan sınıflaması ve Marzano Taksonomisine göre hangi basamakta yer aldığı belirlenmiştir. Taksonomilerin alanyazındaki özellikleri ve uzman görüşleri doğrultusunda oluşturulan ölçütler ve kazanımlarda öğrencilerden beklenen eylemsel davranışlar karşılaştırılarak kazanımların hangi basamakta yer aldığı tespit edilmiştir. Bloom taksonomisine göre çalışma sonunda kazanımların %2'sinin olgusal, %58'inin kavramsal, %38'inin işlemsel ve %2'sinin ise üstbilişsel bilgiye uygun yazıldığı ortaya çıkmıştır. Kazanımların bilişsel süreç boyutundaki yerlerine bakıldığında %2'sinin hatırlamak, %21'inin anlamak, %52'sinin uygulamak, %17'sinin analiz etmek, %6'sının değerlendirmek ve %2'sinin sentez yapmak düzeyinde yer aldığı belirlenmiştir. TIMMS bilişsel sınıflamasına göre kazanımların düzeylerine bakıldığında %42'sinin bilme, %36'sının uygulama ve %22'sinin ise akıl yürütme basamağında yer aldığı tespit edilmiştir. Kazanımların Marzano taksonomisindeki yeri incelendiğinde bilgi boyutunun bilgi alt basamağında kazanımların %23'ü ve zihinsel işlemler alt basamağında ise %77'si yer almıştır. Kazanımların bilişsel süreç boyutundaki yeri incelendiğinde ise %42'sinin geri getirme, %38'sinin anlamak ve %20'sinin ise analiz etmek boyutunda yer aldığı belirlenmiştir. Bilgi kullanımı, üstbiliş ve öz sistem basamaklarında kazanımın bulunmadığı ortaya çıkmıştır. Bloom taksonomisinde kazanımların %96'sınının bilgi boyutunun kavramsal ve işlemsel boyutta yer aldığı ortaya çıkmıştır. Kazanımların %90'nın ise bilişsel süreç boyutunun anlamak, uygulamak ve analiz etmek alt boyutlarında olduğu belirlenmiştir. Kazanımların TIMMS bilişsel alan sınıflamasının ağırlıklı olarak bilme ve uygulama basamağında yer aldığı tespit edilmiştir. Marzano taksonomisinde ise kazanımların tamamının geri getirme, anlamak ve analiz etmek basamaklarında yer aldığı, üst basamaklarda herhangi bir kazanımın bulunmadığı belirlenmiştir.