Ortaokul öğrencilerinin informal muhakeme örüntülerinin incelenmesi

Öğrenciler, yaşamlarını etkileyen bilimle ilgili konularda problem çözme, farklı açılardan inceleme, bilimsel düşünme ve karar verme gibi becerileri kullanabilmelidir. Bunlar bilimsel okuryazar bireylerin sahip olduğu becerilerdir. Bu becerilerin geliştirilmesi için bireyler, ikilemli, açık uçlu ve karmaşık yapısı nedeniyle sosyobilimsel konuları müzakere etmek için kullanılan informal muhakeme sürecine dahil edilmelidir. Buradan hareketle bu çalışmanın amacı, 7. sınıf öğrencilerinin informal muhakeme örüntülerini kış lastiği bağlamında incelemektir. Bu amaçla araştırmacı tarafından geliştirilen veri toplama aracı ile durum çalışması yapılmıştır. Veri toplama sürecinde öğrencilerle günlük hayatta karşılaşabilecekleri bir sorun olan kış lastiği kullanımına ilişkin farklı bakış açılarını içeren senaryolar üzerinden görüşmeler yapılmıştır. Nitel veri analizi sonucunda, öğrencilerin kış lastiği bağlamında farklı görüşlere karşı farklı informal muhakeme örüntüleri gösterebildiklerini ortaya çıkmıştır. Aynı zamanda öğrencilerin ahlaki konularda ahlaki muhakeme yapabildikleri tespit edilmiştir. Öğrencilerin duygusal bir durumla karşılaştıklarında empati ve sempati ile yaklaştıkları ve duygusal informal muhakeme gösterdikleri gözlemlenmiştir. Öğrencilerin karar vermekte en çok zorlandıkları durum duygusal içerik olmuştur. Sağlıklı ve bilinçli kararlar verebilmek için, bireylerin duygusal muhakemenin yanı sıra çeşitli informal muhakeme örüntülerini kullanabilmeleri gerekir. Bu doğrultuda, bu araştırmada geliştirilen veri toplama aracının öğrencilerin informal muhakeme örüntülerini keşfetmede kullanılabileceği önerilmektedir. Bunun sonucunda sosyobilimsel konuları ve informal muhakeme örüntülerini içeren öğretim etkinlikleri bu doğrultuda tasarlanabilir ve uygulanabilir. Anahtar Kelimeler : İnformal muhakeme, Sosyobilimsel konular, İnformal muhakeme örüntüleri, Fen okuryazarlığı, Fen eğitimi