Ortaokul öğrencilerinin okul yaşam kalitesinin bazı değişkenler açısından incelenmesi (Karaman ili örneği)

Bireylerin davranış, tutum ve becerilerini geliştirmede, kendilerini ifade etmeyi öğrenerek toplumda yer edinme, anlama, yorumlama, duygu ve düşüncelerini geliştirme, insani yönünü ortaya çıkarmak ve geleceğe hazırlanmak için gerekli olan akademik bilginin verildiği kurumların eğitim kalitesi çok önemlidir. Bu eğitimin kalitesi ise öğrencilerin okul yaşam kalitesine ilişkin algılarını olumlu ve olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Okul yaşam kalitesi öğrencilerin okul yönetimi öğretmenleri, arkadaşları ve okul çalışanlarıyla olan ilişkisinin ne düzeyde iyi ve güvenli olduğuyla ilgilidir. Eğitim kurumlarındaki eğitimin kalitesi birçok araştırmacının üzerinde durduğu önemli konulardan birisi olmuştur. Bu nedenle araştırmada Karaman ilinde ortaokullarda eğitim alan öğrencilerin okul yaşam kalitesi ile ilgili algılarının incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2019-2020 eğitim-öğretim yılında 12 farklı ortaokulda öğrenim gören 5.-6.-7.-8. sınıf öğrencilerinden uygun örnekleme yöntemi ile rast gele seçilen birer şubenin oluşturduğu toplam 865 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada uygun örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın uygulamasında Sarı (2007) tarafından geliştirilen "Okul Yaşam Kalitesi Ölçeği" araştırmacı tarafından uyarlanan "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Verilerin istatistikleri SPSS 25,0 paket programı programıyla analiz edilmiştir. Verilerin analizinde normallik varsayımlarında n>50 ise Kolomogorov Smirnov testi, ikili grupların karşılaştırması için Mann-Whitney U Testi, çoklu grup karşılaştırmaları için Kruskal-Wallis H analiz teknikleri kullanılmıştır. Elde edilen verilere göre ortaokul öğrencilerinin okul yaşam kalitesinin cinsiyete göre anlamlı farklılık göstermediği ancak öğretmenler alt boyutunda kız öğrenciler lehine anlamlı farklılık gösterdiği ortaya çıkmıştır. Okul türüne göre ise okul yaşam kalitesi ve öğretmenler alt boyutunda anlamlı farklılık gösterdiği bulunmuştur. Bu farklılığın ise kız öğrenciler lehine olduğu ortaya konmuştur. Ortaokul öğrencilerinin okul yaşam kalitesinin okulun bulunduğu yere göre yapılan analiz sonuçlarına göre ise okul yaşam kalitesi, öğretmenler ve okula yönelik duygular boyutunda anlamlı farklılık gösterdiği ortaya konmuştur. Anlamlı farklılığın ise il merkezinde bulunan okullar lehine olduğu görülmektedir. Sınıf düzeyine göre ise okul yaşam kalitesi, öğretmenler, okula yönelik duygular ve okul yönetimi boyutunda anlamlı farklılık gösterdiği bulunmuştur. Sınıf düzeyine göre çıkan farkın kaynağını belirlemek için yapılan parametrik olmayan çoklu grup karşılaştırma testine göre sekizinci sınıf öğrencileri ve beşinci sınıf öğrencileri arasında anlamlı bir fark olduğu ortaya konmuştur. Ortaokul öğrencilerinin okul yaşam kalitesi puanlarının not ortalamasına göre anlamlı farklılık gösterdiği farkın kaynağını belirlemek için yapılan parametrik olmayan çoklu grup karşılaştırma testine göre ortalaması 0-70 ve 85-100 arasında olanlar ve ortalaması 70-84 ve 85-100 aralığında olanlar arasında 85-100 arasında not ortalaması olanlar lehine anlamlı farklılık olduğu görülmektedir. Aynı zamanda ortaokul öğrencilerinin okul yaşam kalitesi puanlarının anne eğitim düzeyine göre anlamlı farklılık göstermediği, baba eğitim düzeyine göre de anlamlı farklılık gösterdiği bulunmuştur. Farkın kaynağını belirlemek için yapılan parametrik olmayan çoklu grup karşılaştırma testine göre baba eğitim düzeyi ortaokul mezunu olan öğrenciler ile baba eğitim düzeyi üniversite mezunu olan öğrenciler arasında baba eğitim düzeyi üniversite olanlar lehine anlamlı farklılık olduğu görülmektedir. Anahtar Kelimeler: Okul Yaşam Kalitesi, Ortaokul Öğrencileri, Eğitim, Okul Kültürü