Ortaokul sosyal bilgiler programında öğrencilere kazandırılması hedeflenen becerilerin kazanım ve etkinlikler ile öğrenci çalışma kitaplarında yer alma düzeyinin belirlenmesi

Bu araştırma, 2005-2006 öğretim yılında uygulamaya konulan Sosyal Bilgiler Programında kazandırılması hedeflenen becerilerin programda yer alan kazanım ve etkinlikler ile 5., 6. ve 7. sınıf sosyal bilgiler öğrenci çalışma kitaplarındaki etkinliklerde bulunma düzeyini belirlemek amacıyla yapılmış, nitel bir araştırmadır. Araştırmada tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma Sosyal Bilgiler Programında yer alan kazanım ve etkinlikler ile Sosyal bilgiler 5., 6. ve 7. sınıf öğrenci çalışma kitaplarındaki etkinliklerin doküman incelenmesi yöntemi ile taranması şeklinde yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Sosyal bilgiler Programında yer alan beceriler, kazanımlar, etkinlikler ve Milli Eğitim yayınevine ait 2014 basımlı 5., 6. ve 7. sınıf Sosyal Bilgiler öğrenci çalışma kitapları oluşturmaktadır. Sosyal Bilgiler Programı içerisinde kazandırılması hedeflenen 15 beceri ve bu becerilere ait alt beceriler bir araya getirilerek "Beceri Kontrol Listesi" oluşturulmuştur. Bu kontrol listesinden yararlanarak Sosyal Bilgiler Programında kazandırılması hedeflenen becerilerin programda yer alan kazanım ve etkinlikler ile öğrenci çalışma kitaplarında ne düzeyde yer aldığı belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırmanın sonucuna göre; kazanım, etkinlik ve öğrenci çalışma kitaplarındaki etkinliklerde en sık yer alan becerilerin "Eleştirel Düşünme" becerisi ile "Araştırma" becerisidir. Etkinlik boyutunda en az yer alan becerilerin "İletişim" becerisi ile "Türkçe'yi Doğru, Güzel ve Etkili Kullanma" becerisidir. Öğrenci çalışma kitapları etkinlikler boyutunda ise en az yer alan becerilerin "İletişim" becerisi ile "Zaman ve Kronoloji Algılama" becerisi olduğu gözlenmiştir. Kazanım, etkinlik ve öğrenci çalışma kitaplarında yer alan etkinliklerde en az yer alan becerilerin Sosyal Bilgiler alanına özgü becerilerin olduğu, en fazla yer alan becerilerin ise ortak beceriler olduğu görülmüştür. Kazanım, etkinlik ve öğrenci çalışma kitaplarında yer alan etkinliklerde, 9 ortak temel becerinin ve 6 alan becerisinin tüm boyutlarda dengeli dağıtılmadığı düşünülmektedir. Anahtar Sözcükler: Sosyal Bilgiler Programı, Beceriler, Etkinlik, Öğrenci Çalışma Kitabı, Ortak Temel Beceriler.