Osmanlı sarayında harem ağalarının rolü: Uzun Süleyman Ağa'nın Dârüssaâde ağalığı (1651-1652)

Bu çalışma, 1651-1652 yılları arasında Dârüssaâde ağalığı görevinde bulunmuş Uzun Süleyman Ağa'nın Osmanlı İmparatorluğu saray iç ve dış siyasetindeki rolü üzerinedir. IV. Mehmed'in (1648-1687) 6 yaşında tahta çıkmasıyla sarayda vâlide sultanlar arasında yaşanan iktidar mücadelesinde Vâlide Turhan Sultan hizbi olarak Uzun Süleyman Ağa'nın rolü öne çıkmaktadır. Vâlide-i Kebîr Kösem Sultan'ın öldürülmesine sebep olan isimler arasında anılan Uzun Süleyman Ağa'nın devlet içi atamalarda bulunduğu müdahaleler, vâlide sultan ve vezîriâzamlar üzerinde kurmaya çalıştığı etki dikkat çekmektedir. Görevden alınıp Mısır'a sürgüne gönderilmesinden sonra bile siyasi rolünü sürdürmesi, Dârüssaâde ağalığı makamının yalnızca görev yaptığı süreyle sınırlı kalmayan bir siyasi kimlik olarak devam ettirilmeye çalışıldığını göstermektedir. Bu tez çalışması; klasik ve modern tarihyazımı kaynaklarını arşiv belgeleriyle karşılaştırarak IV. Mehmed'in saltanatının ilk yıllarına dair daha kapsamlı bir analiz sunmayı ve Uzun Süleyman Ağa'nın hem görev süresi boyunca hem de sonrasında, Osmanlı saray hareminin siyasi dinamikleri üzerindeki etkisini araştırmayı amaçlamıştır.