Öz yeterlilik ve dijital bağımlılık arasındaki ilişkide sosyal kaygı ve sosyal izolasyonun aracılık etkisi

Bu araştırmanın amacı, öz yeterliliğin dijital bağımlılık üzerindeki etkisini ve bu ilişkide sosyal kaygı ile sosyal izolasyonun seri çoklu aracılık rolünü incelemektir. Araştırmanın örneklemini; Türkiye'de yaşayan, çevrimiçi platformlar aracılığı ile ulaşılan, araştırmaya gönüllü katılan 212'si kadın 188'i erkek olmak üzere 400 birey oluşturmaktadır. Veriler; Sosyodemografik Form, Öz Yeterlilik Ölçeği, Dijital Bağımlılık Ölçeği, Sosyal Kaygı Ölçeği ve Sosyal İzolasyon Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Analizler IBM SPSS 26 programı kullanılarak yapılmıştır. Analizlerde betimsel istatistikler, bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Kruskal Wallis, Pearson Korelasyon analizi ve Hayes'in Process makrosu 4.2 (Model 6) kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, öz yeterlilik ile dijital bağımlılık arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğunu ortaya koymuştur. Sosyal kaygı ve sosyal izolasyon bu ilişkide hem ayrı ayrı hem de seri olarak aracılık rolü üstlenmiştir. Araştırma değişkenlerinde; cinsiyet, yaş, medeni durum ve dijital cihaz kullanma süresi durumuna göre anlamlı düzeyde farklılıklar olduğu belirlenmiştir. Sonuçlar, öz yeterliliğin dijital bağımlılığa karşı koruyucu bir değişken olduğunu ve sosyal-duygusal faktörlerin bu ilişkide kritik bir rol oynadığını göstermektedir.