Pamuk f3 - f4 generasyonlarının verticillium solgunluğu hastalığına tolerans, verim ve lif kalite özellikleri yönünden incelenmesi ve anılan hastalıkla ilişkili bazı moleküler markörlerin doğrulanması

Bu çalışma, pamuk F3 ve F4 generasyonlarında Verticillium solgunluğu hastalığına tolerans, verim ve lif kalite özelliklerinin irdelenmesi ile anılan hastalıkla yakın ilişkili QTL bölgeleri üzerinde bulunan 18 SSR markörünün doğrulanması amacıyla 2016 ve 2017 yıllarında yapılmıştır. Çalışma pedigri yöntemi uyarınca yürütülmüştür. Denemeler, 2016 yılında (F3) döl sıraları, 2017 yılında (F4) ise birleşik familya blokları deneme desenine göre 4 tekerrürlü olarak kurulmuştur. Çalışmada kontrol olarak kullanılan genotipler [anaçlar (VD-4 ve Stoneville 468) ve standart çeşitler (Carisma, Flash ve Lydia)] tekerrürlü ve 4 sıralı olacak şekilde, tek bitkilerden gelen tohumlar ise ayrı sıralar halinde ekilmiştir. Çalışma sonucunda, her iki yılda da kontrol olarak kullanılan genotipler arasındaki farklılıkların, yaprak ve iletim dokusu semptomlarına göre hastalık indeksi yönünden istatistiksel olarak %1, lif esnekliği yönünden ise %5 düzeyinde önemli olduğu saptanmıştır. Buna karşın, çırçır randımanı değerlerinin 2016, lif eğrilebilme yeteneği değerlerinin ise 2017 yılında %1 düzeyinde önemli olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte F3 ve F4 generasyonlarına ilişkin popülasyonlara ait ortalama değerlerin, incelenen tüm özellikler yönünden istatistiksel olarak farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. İlaveten popülasyonların incelenen tüm özellikler yönünden geniş bir varyasyon sahip olduğu saptanmıştır. Ayrıca, moleküler çalışmalar sonucunda GH215 markörü ile Verticillium solgunluğu hastalığı arasında yakın bir ilişki olduğu saptanmıştır.