Paraspinal kas ve subkütan yağ doku kalınlığının lomber dejeneratif disk hastalığı ile ilişkisinin manyetik rezonans görüntüleme ile değerlendirilmesi

Vücudun hareket esnasında denge ve dik postürünü sağlaması aksiyel iskeletin pasif ve aktif komponentleri sayesinde gerçekleştirilmektedir. Pasif komponentler; vertebralar, intervertebral diskler ve ligamanlardan oluşur. Aktif komponent ise paraspinal ve abdominal kaslar ile bunları innerve eden nöral yapılardır. Paraspinal kaslar vertebral kolonun aktif dengesini sağlayan ve güç üreten birimidir. Bel ağrısı, kronik ağrı sendromuna ve iş gücü kaybına neden olabilen önemli bir halk sağlığı sorunudur. Bu durum dünya genelinde insanların yarısından fazlasında en az bir kez görülür. Bel ağrısının en önemli nedenlerinden biri lomber dejeneratif disk hastalığıdır. Bu çalışmada paraspinal kasın farklı düzlemlerdeki boyutları kullanılarak hesaplanan kesit alanın, bu boyutların birbirleri oranlarının ve aynı seviyedeki cilt altı yağ doku kalınlığının LDDH ile olan ilişkisini değerlendirmeyi amaçladık. Çalışmamız retrospektif olup Adıyaman Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Radyoloji Kliniğine bel ağrısı nedeniyle lomber MRG çekimi için başvurmuş ve normal sınırlarda değerlendirilmiş kontrol grubu 78'i erkek, 72'si kadın toplam 150 olgu ile MRG sonucu LDDH lehine değerlendirilen 80'i erkek, 79'u kadın toplam 159 hastanın musculus multifidus(MM), erector spinae kası(MES) anteroposterior ve lateral çapları, kesit alanları, L4 vertebra korpus kesit alanı, cilt altı yağ doku kalınlığı, lomber lordoz açısı, intervertebral disk yüksekliği ölçülüp karşılaştırıldı. Ayrıca bu kasların yağlı infiltrasyonu, L4-L5 intervertebral diskine komşu end platelerin modic dejeneratif değişikliği ve bu düzeydeki diskal herniasyonlar değerlendirildi. LDDH olan olgularda sol ve sağ MM AP çaplarının korpus kesit alanına oranları kontrol grubuna göre daha düşük bulunmaktadır (p<0,0001). Ayrıca LDDH olgularında sol ve sağ MES AP çaplarının korpus kesit alanına oranları kontrol grubuna göre daha düşük bulunmaktadır (sol p:0,004, sağ p:0,007 ).LDDH'de bulging'ten ekstrüzyona doğru dejenerasyon şiddeti arttıkça sol ve sağ MM AP çapı/korpus kesit alanı oranı anlamlı derecede azalmaktadır (sol p: 0,001; sağ p: 0,002). Lomber disk hernisi olgularında tüm grade'lerde en sık Modik tip 2 dejenerasyon izlenmektedir. Bununla birlikte modic tip 2 dejenerasyon yüksek grade'li lomber disk hernisi olgularında daha sıktır (p<0.0001). Çalışmamızda elde ettiğimiz veriler ışığında posterior paraspinal kasların AP çaplarının korpus kesit alanına oranı, bel ağrısı ve LDDH bulunan hastalarda fiziksel egzersiz ve rehabilitasyon tedavilerinin etkinliğinin değerlendirilmesi ve takibinde yardımcı olabileceğini düşünüyoruz. Ayrıca LDDH'nın şiddeti hakkında musculus mutifidus AP çaplarının korpus kesit alanına oranı fikir verebilir.