Pazarlama yetenekleri ve girişimci pazarlamanın ihracat performansına etkisi: Türkiye doğaltaş sektörü (mermer) üzerine bir araştırma

Bu çalışma, Türkiye'deki mermer sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin ihracat pazarlama yetenekleri ile girişimci pazarlama yönlerinin, ihracat performansı üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın temel soruları, mermer sektöründeki işletmelerin girişimci pazarlama ve ihracat pazarlama yeteneklerinin ihracat performansına etkisi olup olmadığı ve bu yeteneklerin işletmelerin tanımlayıcı özelliklerine göre farklılık gösterip göstermediğidir. Araştırmanın evrenini, 2024 yılında İzmir'de düzenlenen 29. Marble İzmir Uluslararası Doğaltaş ve Teknolojileri Fuarı'na katılan mermer ihracatçısı işletmeler oluşturmaktadır. Fuar katılımcıları arasından kolayda örnekleme yöntemiyle seçilen 223 işletme ile nicel yöntem kullanılarak anket uygulanmıştır. Araştırmada, girişimci pazarlama yeteneği büyüme odaklılık, fırsat odaklılık, müşteri odaklılık, ağlar üzerinden değer yaratma, informal pazar bilgisi ve pazara yakınlık boyutları; ihracat pazarlama yeteneği ise fiyatlandırma, ürün geliştirme, dağıtım ve iletişim boyutlarıyla ölçülmüştür. Elde edilen sonuçlar, işletmelerin hem girişimci pazarlama hem de ihracat pazarlama yeteneklerinin ihracat performansı üzerinde olumlu ve anlamlı etkileri olduğunu göstermiştir. Bununla birlikte, girişimci pazarlama boyutlarından büyüme odaklılık, fırsat odaklılık ve müşteri odaklılık boyutlarının ihracat performansı üzerinde anlamlı bir etkisi bulunmamıştır. Buna karşılık, ağlar üzerinden değer yaratma, informal pazar bilgisi ve pazara yakınlık boyutları ihracat performansını pozitif yönde ve anlamlı şekilde etkilemiştir. İhracat pazarlama yeteneği boyutlarından ürün geliştirme ve dağıtım yetenekleri ihracat performansına olumlu katkı sağlarken, fiyatlandırma ve iletişim yeteneklerinin etkisi anlamlı bulunmamıştır. Ayrıca, işletmelerin tanımlayıcı özelliklerine göre girişimci pazarlama, ihracat pazarlama yetenekleri ve ihracat performansı arasında kısmi anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Bu bulgular, mermer sektöründeki firmaların ihracat başarısını artırmak için özellikle ağlar üzerinden değer yaratma, pazara yakınlık ve ürün geliştirme gibi alanlara odaklanmalarının önemini vurgulamaktadır. Sonuç olarak, çalışmanın sonuçları literatürdeki girişimci ve ihracat pazarlama yeteneklerinin firmaların uluslararası başarısındaki kritik rolünü desteklemekte olup, mermer sektörüne özgü stratejik öneriler sunmaktadır. Araştırma, Türkiye'nin önemli bir ihracat sektöründe faaliyet gösteren firmalara yönelik pazarlama stratejilerinin geliştirilmesine ışık tutmaktadır.