Perinatal hidronefrozlu olguların tedavi yöntemi ve zamanlamasını belirlemede etkili faktörler

Hidronefroz prenatal ultrasonografi (USG) ile tespit edilebilen ve renal pelvis ve/veya kalikslerin dilatasyonu ile karakterize, en sık gözlenen antenatal renal anomalidir. Antenatal hidronefroz prenatal USG'de tesbit edilen anomalilerin %50'sini oluşturur. Antenatal hidronefroz tanısında en sık kullanılan yöntem, renal pelvisin maksimum anteroposterior (AP) çapıdır. Tek taraflı hidronefroz pelviüreterik bileşke darlığı, veziko-üreteral reflü (VUR) ya da displaziye bağlı olarak ortaya çıkabilir. En sık neden üreteropelvik darlık (UP) ve geçici hidronefrozdur. İkinci sıklıkta VUR görülmektedir. Bilateral hidronefrozun en sık erkeklerde görülen sebebi posterior üretral valv (PUV), kızlarda ise ektopik obstruktif üreteroseldir. Perinatal dönemde hidronefroz saptanan hastaların tedavisinde medikal izlem ve/veya cerrahi tedavi seçeneklerinden faydalanılmaktadır. Ancak hangi tedavi yöntemini uygulamak gerektiği başlangıçta genellikle belirlenememekte ve izlemde karar verilmektedir. Çalışmamızda teşhis anında tedavi yöntemine karar vermede etkili olabilecek faktörlerin olup olmadığına bakıldı.Pediatrik Nefroloji polikliniği tarafından perinatal hidronefroz tanısı ile izlenmekte olan 65 hasta çalışmaya alındı. Tüm olgular klinik, fizik muayene bulguları yönünden değerlendirildikten sonra USG ile takibe alındı. Hastalarımızın tümü VUR yönünden voidingsistoüretrografi (VCUG) ile değerlendirildi. Ayrıca obstrüktif hidronefroz saptanan olgular sintigrafi ile değerlendirildi. Böbrek fonksiyonları, serum sistatin C (cys C) ve serum human neutrophil gelatinase associated lipocalin (NGAL) düzeyleri için tetkik edilen hastalarımızın anjiyotensin dönüştürücü enzim (ACE) gen polimorfizmi yönünden değerlendirilmesi yapıldı.Olgularımızın 46'sı erkek (%70,8), 19'u kız idi (%29,2). Hastalarımızın yaş aralığı 1-30 gün arasında değişiyordu. Hastalarımızın 44'ünde (%67,7) unilateral hidronefroz, 21'inde (%32,3) bilateral hidronefroz vardı. İzlemlerinde USG'da hidronefrozu gerileyen, VCUG'de VUR saptanmayan olgularımız fizyolojik hidronefroz olarak değerlendirildi. Fizyolojik hidronefroz grubunda 27 hastamız (%41,5) vardı. Geriye kalan 38 (%58,4) hastamız obstrüktif hidronefroz olarak değerlendirildi. Obstrüktif hidronefrozun en sık sebebi UP darlık olarak belirlendi. Yapılan değerlendirmeler sonucunda 10 hastamızda (%15,3) cerrahi düzeltme işlemi yapıldı. Antenatal hidronefroz saptanan hastaların fizyolojik veya obstrüktif hidronefroz olup olmadığını teşhis anında belirlemede idrar protein/idrar kreatinin oranının etkili bir faktör olduğu görüldü. Ayrıca obstrüktif hidronefrozlu olguların tedavi yönteminin belirlenmesinde özellikle cys C düzeyinin cerrahi düzeltme gereken olgularda anlamlı bir faktör olduğu tespit edildi. Serum NGAL düzeyleri fizyolojik hidronefrozlu grupta, ACE insersiyon/delesyon (ID) polimorfizmi obstrüktif hidronefrozlu grupta daha yüksek olmasına rağmen bu veriler istatistiksel olarak anlamlılık taşımıyordu.Sonuç olarak çalışmamızda antenatal hidronefrozda tanı, takip ve tedavideki sorunsuz seyredilebilecek olguları tespit edip ve gereksiz cerrahi işlemlerden kaçınmak gerektiği, ancak diğer taraftan gerçekten cerrahi gerektiren olgularda da girişim için geç kalınmadan bu olgulara dinamik bir yaklaşım gerektiği kanaatine varıldı.Anahtar kelimeler: Hidronefroz, sistatin c, NGAL, ACE gen polimorfizmi, yenidoğan.