Planlı davranış teorisi çerçevesinde hediye satın alma davranışını incelemeye yönelik bir araştırma: İstanbul örneği

Özel günlerle beraber artış gösteren hediyeleşme olgusu sosyal olduğu kadar ekonomiktir. Tüketici davranışı olarak kabul gören hediye satın alma davranışının, davranışsal yaklaşımlar ile beraber incelenmesi büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada çeşitli alanlarda kullanılmış olan planlı davranış teorisi kapsamında hediye satın alma davranışı incelenmeye çalışılmıştır. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde tüketim ve tüketici davranışları üzerinde durulmuş ve iktisatta tüketici davranışının öneminden bahsedilmiştir. İkinci bölümde hediye ve hediyeleşmenin kısa bir tarihinden bahsedilmiş daha sonra planlı davranış teorisi anlatılmıştır. Üçüncü bölümde ise İstanbul'da, planlı davranış teorisinin hediye satın alma davranışı üzerindeki etkilerini ölçmeye yönelik uygulama bulunmaktadır. Çalışmadaki temel amaç, hediyenin ekonomik boyutuyla tanışmak ve hediye satın alma davranışlarını etkileyen faktörleri anlayarak ekonomiye ne denli katkılar sunulabileceğini araştırmaktır. Araştırmada yapısal eşitlik modeli kullanılmış, çalışma içinde kullanılan faktörlere keşfedici ve doğrulayıcı faktör analizleri uygulanmıştır. Araştırma sonucunda hediye satın almaya yönelik tutumların, algılanan davranışsal kolaylıkların, sübjektif normların hediye satın alma niyetini ve dolaylı yoldan hediye satın alma davranışını anlamlı bir şekilde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır.