Planlı davranış teorisi çerçevesinde teknolojik öz yeterlikler ve dijital dönüşüm (Endüstri 4.0) farkındalığı arasındaki ilişki

Sanayi devrimlerinin getirdiği dönüşüm, Endüstri 4.0 ile dijitalleşme ve otomasyonun merkezinde yer aldığı yeni bir endüstriyel çağı başlatmıştır. Fiziksel ve dijital sistemlerin birleşimi, üretim yöntemlerinde köklü değişimlere yol açarak sanayi uygulamalarını daha esnek ve verimli hale getirmiştir. 21. yüzyılda hızlanan bu dönüşüm, nesnelerin interneti, siber-fiziksel sistemler ve bulut bilişim gibi teknolojilerin entegrasyonu ile gelişmektedir. Endüstri 4.0, üretim teknolojilerini ve iş modellerini yeniden tanımlayarak küresel rekabeti şekillendirmektedir. Dünya genelinde birçok ülke ve şirket, Endüstri 4.0'ı rekabet avantajı sağlamak amacıyla benimsemektedir. Hükümetler, dijital altyapıyı güçlendirerek ve geleneksel süreçleri çağdaşlaştırarak sanayide dönüşümü teşvik etmektedir. Türkiye, Endüstri 4.0'ın sunduğu fırsatları değerlendirerek küresel rekabet gücünü artırmak istemektedir. Bu bağlamda, sanayi altyapısının güçlendirilmesi, Ar-Ge'nin desteklenmesi ve nitelikli iş gücünün yetiştirilmesi ön plandadır. Bu çalışma, Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği öğrencilerinin Endüstri 4.0'ı benimseme düzeylerini, öznel normlar, algılanan davranışsal kontrol, davranışa yönelik tutumlar, niyetler ve dijital okuryazarlık seviyeleri bağlamında analiz etmektedir. Araştırma, Endüstri 4.0'ın beşerî sermaye üzerindeki etkilerini ele alarak, dijital dönüşüm sürecindeki tutum ve niyetleri anlamayı amaçlamaktadır. Veriler, beşli Likert ölçeğiyle hazırlanan bir anket yöntemiyle 362 katılımcıdan toplanmış ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile değerlendirilmiştir. Bulgular, öznel normların ve Endüstri 4.0'a yönelik tutumların, öğrencilerin bu teknolojiyi benimseme niyetlerini olumlu etkilediğini, ancak algılanan davranışsal kontrolün sınırlı kaldığını göstermektedir. Dijital okuryazarlığın teknik boyutunun niyetler üzerinde olumlu bir etkisi bulunmuş, sosyal ve bilişsel boyutların etkisi anlamlı olmamıştır. Sonuçlar, dijital okuryazarlık ve olumlu tutumların, öğrencilerin Endüstri 4.0'ı benimseme niyetlerini güçlendirdiğini göstermektedir. Bu doğrultuda, daha derinlemesine araştırmaların gerekliliği vurgulanmaktadır.