Plazma elektrolit düzeylerinin nöbet tanısında prediktif değerleri

ÖZET Amaç: Bu çalışmanın amacı, acil servise bilinç kaybı ile başvuran erişkin hastalarda plazma elektrolit düzeyleri ve biyokimyasal parametrelerin nöbet tanısındaki prediktif değerini araştırmaktır. Yöntem: Retrospektif ve tek merkezli bu çalışma, 01 Ocak 2021 – 01 Ocak 2024 tarihleri arasında üçüncü basamak bir üniversite hastanesinin acil servisine başvuran ve senkop/bayılma (R55), konvulsiyon (R56), inme (I61) veya serebrovasküler hastalık (I67) tanısı alan 1816 erişkin hastayı kapsamaktadır. Hastalar nöbet geçiren (n=418) ve geçirmeyen (n=1398) olarak iki grupta değerlendirildi. Demografik veriler, elektrolit düzeyleri, laktat, kreatin kinaz ve ürik asit değerleri karşılaştırıldı. Risk analizi, lojistik regresyon ve ROC eğrisi analizleri uygulandı. Bulgular: Nöbet geçiren hastalar, nöbet geçirmeyenlere kıyasla daha gençti (56 [35–71] vs. 68 [53–78], p<0,001). Laktat düzeyi (3,30 [1,90–6,50] vs. 2,00 [1,50–2,70], p<0,001) ve kreatin kinaz nöbet grubunda daha yüksekti. Elektrolit bozuklukları açısından hipokalsemi, hiperkalsemi, hipofosfatemi, hiperfosfatemi ve hiperürisemi nöbetlerle ilişkili bulunurken, hiperkloremi nöbet geçirme ile ters orantılı olarak saptandı. Çok değişkenli regresyon analizinde yalnızca laktat bağımsız prediktör olarak öne çıktı (OR: 1,383, %95 CI: 1,280–1,494; p<0,001). ROC analizinde laktat en yüksek ayırt edici güce sahip parametreydi (AUC=0,705). Regresyon modelinin genel AUC değeri 0,720 idi. Sonuç: Acil serviste bilinç kaybı ile başvuran hastalarda laktat düzeyleri, nöbet tanısında güçlü bir biyobelirteç olarak öne çıkmaktadır. Elektrolit bozuklukları bazı alt gruplarda nöbetle ilişkili olmakla birlikte, çok değişkenli analizlerde bağımsız prediktör değillerdir. Bulgular, klinik pratikte laktat ölçümünün nöbet tanısında değerli bir destek aracı olabileceğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Nöbet, Elektrolit Dengesizlikleri, Laktat, Acil Servis, Biyobelirteç