Polistiren mikropartiküllerinin model böcek Tenebrio molitor L. (coleoptera: Tenebrionidae)'un larval evresi üzerinde immünolojik etkileri

Polistiren (PS), yavaş bozunan ve çevrede yaygın olarak mikroplastik (PS-MP, >5 mm) formlarda birikime uğrayan plastik türlerinden biridir. Bu çalışmada 1 µm boyutunda PS-MP'nin farklı dozlarının (5, 10, 20, 40 mg/ml) ön model organizma sarı un kurdu, Tenebrio molitor L. (Coleoptera: Tenebrionidae) türü üzerindeki immünolojik etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Belirlenen PS-MP dozlarına besin aracılığıyla maruz kalan gruplarda kontrol grubuna kıyasla larval ve pupal yaşam süresinin arttığı, larval, pupal ve ergin ağırlığının azaldığı belirlendi. PS-MP uygulama sonrasında larval hemolenfteki toplam hemosit sayısı, mitotik indeks, plazmatosit, granülosit ve önositoit oranlarının dozlara göre değiştiği belirlenirken, prohemosit oranında bir değişiklik gözlenmedi. Yayılan hücre, nekrotik ve anormal hücre oluşum oranları PS-MP dozuna bağlı olarak artarken, apoptotik hücre oranının en yüksek dozda azaldığı belirlendi. Larval hemositlerin enkapsülasyon tepkisi ise kontrole kıyasla azaldı. Larval hemolenfteki toplam protein miktarında önemli bir değişiklik gözlenmezken fenoloksidaz aktivitesinin PS-MP doz artışına bağlı olarak arttığı belirlendi. Comet analiz sonuçlarına göre ise PS-MP dozuna bağlı olarak DNA hasarında artış olduğu tespit edildi. Tez kapsamında elde edilen tüm veriler, düşük boyutlu (1 µm) PS-MP'ye artan dozlarda maruz kalan model ve ekonomik-faydalı böcek T. molitor larvalarının doğal bağışıklık savunmasında değişikliğe neden olurken, sitotoksik ve genotoksik etkilerin varlığına işaret etmektedir.