Postkolonyal akültürasyon: Tunus'ta Habib Burgiba dönemi modernleşme

Bu çalışma, sömürge mirasına sahip ülkelerde kültürel değişim ve modernleşme tecrübesini incelemek için yeni bir kavramsal çerçeve olarak "postkolonyal akültürasyon" kavramını önermekte ve kavramın uygulanabilirliği ile geçerliliğini Tunus odaklı kapsamlı bir vaka çalışması ile değerlendirmeyi amaçlamaktadır. "Postkolonyal akültürasyon" kavramı,sömürgeleştirilen toplumlarda sömürgeci politikaların kültürel bir sonucu olarak kavramsallaştırılan akültürasyon olgusunu, yalnızca askeri işgalin damgasını vurduğu resmi sömürge dönemi ile sınırlı tutan literatüre karşı geliştirilen eleştirel bir tutumun ürünüdür.Postkolonyal teorinin modern sömürgeciliğe dair sunduğu çözümlemeyi temel alan çalışmada,akültürasyonun sadece resmi sömürgecilik döneminde ortaya çıkan bir olgu olarak kavramsallaştırılması durumu sorunsallaştırılmaktadır. Teorik ve kavramsal zeminini postkolonyal teori üzerine inşa eden bu çalışmanın iddiası şudur: Sömürgecilik döneminin bir ürünü olan akültürasyon, sömürge sonrası dönemde de olgusal gerçekliğinden hiçbir şey kaybetmemiştir ve bu sebeple, sömürgecilik döneminde olduğu gibi, sömürge sonrası dönemdede yerli halkların kültürel yapılarının incelenmesinde başvurulması gereken temel birkavramdır. Bununla birlikte, sömürge sonrası akültürasyonunun, sömürge dönemi akültürasyondan farklı içerimlere sahip olduğunu imlemek ve yalnızca postkolonyal teori perspektifi ile çözümlenebileceğine işaret etmek amacı ile "postkolonyal akültürasyon"şeklinde kavramsallaştırılan yeni bir kavram önerilmiştir.Çalışmanın iddiasını test etmek ve postkolonyal akültürasyon kavramının kullanışlılığını, yetkinliğini değerlendirmek amacı ile vaka olarak 75 yıl Fransız sömürge yönetimi altında kalmış olan Tunus seçilmiştir. Çalışmada, postkolonyal dönem Tunus'ta kültürel değişim ve modernleşme politikalarının en yoğun olduğu Habib Burgiba dönemine (1956-1987) odaklanılmıştır. Bu bağlamda toplumsal kültürün şekillenmesinde belirleyiciliği oldukça yüksek olan eğitim, din ve aile kurumları temel alınarak, Burgiba'nın bu kurumlara yönelik hayata geçirdiği politikalar ve üretilen siyasi söylemler incelenmiş ve bunların postkolonyal akültürasyon olgusu ile ilişkiselliği analiz edilmiştir. Çalışmanın sonucunda ortaya çıkan bulgular, Burgiba döneminde, kültürel hayatın şekillenmesinde etkin olan eğitim, din ve aile politikaları ile bu kurumlara yönelik siyasi söylemlerin, sömürge mirasından kaynaklanan akültürasyonun sürekliliğine işaret ettiğini göstermektedir.