Prilokain toksisitesinde timokinonun koruyucu etkinliği

Prilokain lokal anestezi amacıyla çok yaygın olarak kullanılmakta ve terapatik dozlarda güvenle kullanılan amid tipi lokal anestetiktir. Karaciğerde metabolize olur ve toksisitesi çok azdır. Ancak yüksek dozlarda intravenöz rejyonel anestezi için kullanıldığı zaman santral ve kardiyak toksik etkilere neden olabilmektedir. Timokinon (TQ), Nigella sativa tohumundan elde edilen güçlü antioksidandır. TQ, doksorubisine bağlı gelişen kardiyotoksisiye karşı koruyucu etki göstermektedir. Ayrıca timokinonun penisilin ile indüklenen epilepsiyi önlediği gösterilmiştir. Bu çalışmada, prilokainin neden olduğu nörotoksisiteye bağlı epileptiform aktivitede ve kardiyotoksisitede TQ'nun etkinliğinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmada 350-450 g ağırlığında 40 erkek Wistar rat kullanıldı. Sıçanlar rastgele olarak Sham (S, n=10), Prilokain (P, n=10), TQ (T, n=10) ve Prilokain + TQ (TP, n=10) olmak üzere 4 gruba ayrıldı. Çalışmada sıçanlara genel anestezi altında, gerekli kateterizasyon ve elektrot yerleştirme işlemleri yapıldıktan sonra EEG, EKG ve hemodinamik monitörizasyonu sağlandı. Deney süresince EEG, EKG ve invazif kan basıncı kayıtları alındı. Hayvanların sakrifikasyon sonrasında biyokimyasal ve immünohistokimyasal incelemeler için kalp ve beyin dokuları çıkarıldı, serum örnekleri alındı. Çalışmanın sonucunda timokinonun; prilokaine bağlı nörotoksisite sonucu görülen epileptiform aktivite ve izoelektrik EEG oluşumunu geciktirdiği, kardiyotoksisite belirtileri olan ilk aritmi ve asistol görülmesi için gereken prilokain miktarını da anlamlı derecede arttırdığı bulundu. Ayrıca timokinonun Total Antioksidan Kapasitesi düzeyini arttırdığını, nörotoksisiteye bağlı beyin ödemi ve nöroinflamasyonun belirteçleri olan AQP4, p50 ve p65 ekspresyonlarını belirgin derecede azalttığı görüldü. Sonuç olarak; prilokain toksisitesinde timokinon; kardiyoprotektif, antiaritmik, nöroprotektif ve antiepileptik özellik göstermiştir. Bu bilgiler doğrultusunda lipit yapısında olan timokinonun, lokal anestezik toksisitesinde lipit solüsyonlarına alternatif olarak kullanılabileceğini düşünmekteyiz. Ancak timokinonun klinik kullanımıyla ilgili ileri çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Prilokain, Timokinon, Epileptiform, Kardiyotoksisite, Nörotoksisite