Radikal prostatektomi sonrası cerrahi sınır pozitifliğinin onkolojik sonuçlara etkisi

Amaç: Radikal prostatektomi (RP) uygulanan hastalarda cerrahi sınır pozitifliğinin (CSP) ve ek cerrahi sınır (CS) özelliklerinin onkolojik sonuçlara etkisinin değerlendirilmesi Gereç ve Yöntem: Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı'nda Şubat 2011-Aralık 2019 arasında RP yapılan 319 hasta çalışmaya dahil edildi. Neoadjuvan ve adjuvan hormonoterapi, kemoterapi, radyoterapi alan, PSA ≥50 ng/ml, metastatik, T4 hastalığı olan ve PSA takibi yapılmayan hastalar çalışma dışı bırakıldı. CSP'nin biyokimyasal rekürrensiz (BKR) sağkalım ile genel sağkalıma etkisinin araştırılması ve ek CS özelliklerinin BKR'siz sağkalımla ilişkisi, sekonder sonlanım noktası olarak da CSP'nin progresyonsuz sağkalıma etkisi değerlendirildi. CSP olan hastalarda CS uzunluğu, en yüksek Gleason derecesi (GD), lokalizasyon, unifokalite veya multifokalite durumu incelendi ve BKR ile ilişkisine bakıldı. Bulgular: Hastaların 57 (% 17,9)'sinde CSP, 27'sinde (% 8,5) BKR izlendi. Ortalama takip süresi 59±29,1 (2-128) ay idi. 5 yıllık BKR'siz sağkalım CS (-) hastalarda % 95,1 iken CS (+) hastalarda % 76,2 idi (p<0.001). Ek CS parametrelerinden, cerrahi sınır Gleason derece (CSGD) (p=0,317), uzunluk (p=0,251), pozitif CS sayısı (p=0,509), lokalizasyonlardan apeks (p=0,616), posterolateral (p=0,286) ve mesane boynu (p=0,389) BKR'siz sağkalımı etkilememekteydi. CS (-) hastalarda patolojik evre arttıkça genel sağkalım süresi azalırken (p=0,004), CS (+) hastalarda patolojik evre genel sağkalımı etkilememekteydi (p=0,876). CSP'nin T2 evresinde progresyonsuz sağkalımı olumsuz etkilediği saptandı (p=0,014). T3 evresinde ise BKR'siz (p=0,112), genel (p=0,168) ve progresyonsuz sağkalımın (p=0,931) CSP'den etkilenmediği saptandı. Sonuç: Lokalize hastalıkta CSP varlığının BKR ve progresyon için belirleyici bir faktör olduğu görüldü. Bu hastalar onkolojik açıdan yakın takip edilmeli gerektiğinde en kısa sürede kişiselleştirilmiş tedavi planlanmalıdır. Lokal ileri evre hastalıkta ise onkolojik sonuçlar CSP'den bağımsız olarak olumsuz etkilenmektedir. Anahtar Kelimeler: biyokimyasal rekürrens, cerrahi sınır pozitifliği, prostat kanseri, radikal prostatektomi, sağkalım