Rastlantısallık ve belirsizlik kavramlarının Mark Rothko eserlerindeki yeri

Soyut Dışavurumculuk akımı içinde önemli bir isim olan Mark Rothko'nun eserlerinin incelendiği bu tezde, rastlantı ve belirsizlik kavramları ele alınmıştır. Psikanaliz ve benlik kavramları, Freud'un bilinçaltı kuramının sanat ve sanatçılar üzerindeki etkisi bağlamında Soyut Dışavurumculuk akımında tartışılmıştır. Mark Rothko'nun Renk Alanı yaklaşımı, Soyut Dışavurumcu Sanat'ta önemli bir yere sahiptir ve bu tezde temel olarak incelenmektedir. Ayrıca, Renk Alanı'nın New York sanat ortamındaki rolü ve 20. yüzyıl sanat anlayışını nasıl şekillendirdiği de ele alınmaktadır. Tezin amacı, Rothko'nun sanatsal ifade biçimlerinin ve temalarının, izleyicinin bilinçaltına nasıl hitap ettiğini ve bunun sonucunda derin ve kalıcı sanatsal deneyimler yarattığını göstermektir. Rastlantısallık, Rothko'nun eserlerinde belirli bir düzen veya kompozisyon planına bağlı kalmaksızın, renklerin ve formların serbestçe bir araya gelmesiyle kendini gösterir. Bu durum, izleyicinin bilinçaltındaki imgeleri ve duyguları ortaya çıkararak eserin kişisel ve öznel bir deneyim haline gelmesini sağlar. Belirsizlik ise, belirgin sınırların ve keskin çizgilerin olmaması, renk alanlarının ve formların akışkan bir şekilde geçiş yapmasıyla izleyicide bir belirsizlik hissi uyandırır ve eserin dinamik ve değişken doğasını vurgular. Bu tez, Rothko'nun sanatsal üretiminin Freud'un id, ego ve süperego kavramları çerçevesinde nasıl anlaşılabileceğini de incelemektedir. Rastlantısallık, izleyicinin id'ini serbest bırakmasına olanak tanırken, belirsizlik ego'nun devreye girmesine ve süperego'nun sınırlarını zorlamasına neden olur. Bu süreç, izleyicinin kendi içsel dünyasıyla yüzleşmesine ve sanatsal deneyimini derinleştirmesine yardımcı olur. Nitel araştırma yöntemi kullanılarak doküman ve veriler toplanmıştır. Anlatılmak istenen kavramlar ve başlıklar incelenerek analiz edilmiştir. Toplanan veriler ışığında sanatın içinde var olan soyut dışavurumcu Mark Rothko eserleri seçilmiştir. Rastlantısallık ve belirsizlik kavramları üzerine veriler toplanarak açılımları incelenmiştir. Soyut sanatta psikanaliz ve benlik kavramları felsefi açıdan ele alınarak sanat ile bağı araştırılmıştır.