Ratlarda deneysel mezenter iskemi/reperfüzyon hasarında alfa lipoik asit ve l-karnitinin bakteriyel translokasyon, oksidatif stres ve barsak mukozal dejenerasyon üzerine etkileri

Amaç: Bu çalışmada, ratlarda deneysel mezenter iskemi/reperfüzyon hasarında Alfa lipoik asit ve L-Karnitinin bakteriyel translokasyon, oksidatif stres ve barsak mukozal dejenerasyon üzerine etkileri incelenmiştir. Mezenter iskemide bakteriyel translokasyon, oksidatif stres ve barsak mukozal dejenerasyonu azaltmak ve hatta engellemek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Deneyde erişkin ağırlıkları yaklaşık 250-300 gr. olan erkek Wistar- Albino cinsi 35 adet rat kullanılmıştır. Ratlar rastgele seçim ile Grup I (Sham), Grup II (Mezenter İskemi [Mİ]), Grup III (Alfa lipoik asit + Mezenter iskemi [ALA+Mİ]), Grup IV (L-Karnitin + Mezenter iskemi [L-K+Mİ]), Grup V (Alfa lipoik asit grubu + L-Karnitin + Mezenter iskemi [ALA+L-K+Mİ]) olmak üzere 5 gruba ayrılmıştır. Grup II, III, IV ve V'te ratların anestezi indüksiyonu sonrası laparotomi yapılarak SMA bulunmuştur. Bulldog klemp ile klemplenerek iskemi sağlanmıştır. Grup III, IV ve V'te iskemiden önce; grup III'te mezenter iskemi oluşturulmadan 30 dk önce ratlara 100 mg/kg dozunda Alfa lipoik asit intraperitoneal yolla, grup IV'te; mezenter iskemi oluşturulmadan 30 dk önce ratlara 200 mg/kg dozunda L-Karnitin intraperitoneal olarak, grup V'te; mezenter iskemi oluşturulmadan 30 dk önce 100 mg/kg dozunda Alfa lipoik asit, 200 mg/kg dozunda LKarnitin intraperitoneal olarak verilmiştir. Tüm gruplarda işlem sonrasında laparotomi yapılarak oksidatif hasar tespiti için v. portadan kan alınarak TAS, TOS ve OSİ (TOS/TAS) değerlerine ve intestinal dokudan (ileum) örnek alınarak MDA bakılmıştır. Bakteriyel translokasyon tespiti için mezenterik lenf nodu, karaciğer, dalak ve ileumdan alınan örnekler 1 ml'lik broth besiyeri içerisine konularak homojenize edilmiştir. Hazırlanan bu homojenizatlar Kanlı ve Eosin Metilen Blue agara ekilerek 24-48 saat 37 °C'de inkübe edilmiştir. Mukozal dejenerasyonun tespiti için intestinal dokudan (ileum) alınan örnekler %10 nötral formalinde 24 saat tespit edildikten sonra parafin bloklar hazırlanmıştır. 5μm kalınlığında kesitler hazırlanmış, mikroskobik inceleme yapılarak Chiu hasar skorlaması ile puanlandırılmıştır. Oksidatif hasarın gösterilmesinde grupların TAS, TOS, MDA ve TOS/TAS değerleri arasındaki farklar ve histopatolojik açıdan grupların Chiu skorlaması arasındaki farklar non-parametrik yöntemler ile çoklu grup karşılaştırmaları için Kruskal- Wallis testi, ikili grup karşılaştırmaları için Mann Whitney U testi kullanılmıştır. Mikroorganizma üremesinin değerlendirilmesinde gruplar ve dokular arasındaki bağ ayrıayrı Ki-Kare testleri ile test edilmiştir. Veri analizi için SPSS 22.0 programı kullanılmış, istatistiksel testler α=0.05 anlamlılık düzeyinde gerçekleştirilmiştir. Bulgular: TAS değeri için, ALA+Mİ ile Sham grubu (p-değeri=0.011), ALA+Mİ ile LK+ Mİ grubu (p-değeri=0.004) ve L-K+Mİ ile ALA+L-K+Mİ grubu (p-değeri=0.002) arasındaki farklar istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. TOS ve MDA değerleri için gruplar arasında 0.05 anlamlılık düzeyinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark elde edilmemiştir. OSİ (TOS/TAS) değeri için, Mİ ile ALA+L-K+Mİ grubu (p-değeri=0.026) ve L-K+Mİ ile ALA+L-K+Mİ grubu (p-değeri=0.026) arasındaki farklar istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Bakteriyel translokasyon için, Ki-Kare testleri gruplar ile mikroorganizma üremesi arasında bağ olduğunu (p-değeri<0.001) ancak dokular ile mikroorganizma üremesi arasında bağ olmadığını göstermiştir (p-değeri=0.680). Ayrıca gruplar birlikte değerlendirildiğinde en çok mikroorganizma üremesi Mİ grubunda gerçekleşmiştir. Mİ grubunu sırasıyla ALA+Mİ, L-K+Mİ, ALA+L-K+Mİ ve Sham grupları izlemiştir. Histopatolojik olarak Chiu skorlaması ile mukozal dejenerasyon değerlendirildiğinde, Sham grubundaki Chiu skorları tüm ratlar için 0 olarak elde edilmiştir. Bu nedenle Sham grubu ile diğer tüm gruplar arasındaki ikili farklar istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p-değeri=0.001). En yüksek Chiu skorları Mİ grubunda elde edilmiştir. İstatistiksel olarak p-değerlerine göre Mİ grubu ile diğer tüm gruplar arasındaki ikili farklar anlamlı bulunmuştur. Chiu skorları açısından ALA+Mİ grubu ile L-K+Mİ ve ALA+L-K+Mİ arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır. ALA+Mİ ve ALA+L-K+Mİ gruplarındaki ratlar birbirine yakın skorlar almıştır. Ayrıca L-K+Mİ grubu ALA+Mİ ve ALA+L-K+Mİ gruplarına göre daha yüksek skorlar almıştır ve L-K+Mİ ile ALA+L-K+Mİ grupları arasındaki ikili fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (pdeğeri= 0.026). Sonuç: Bu çalışma ALA ve L-Karnitinin güçlü antioksidan özelliklerinden dolayı mezenter iskemi/reperfüzyon hasarında oksidatif stresi baskılamak için kullanılabileceğini ancak ALA ve L-Karnitinin birlikte kullanımı sonucu elde edilen sinerjik etki ile çok daha güçlü antioksidan etki oluşturacağını göstermiştir. ALA ve L-Karnitin güçlü birer antibakteriyel ajandır ancak ALA ve L-Karnitinin birlikte kullanımı sonucu elde edilen sinerjik etki ile çok daha güçlü antibakteriyel etkileri sayesinde mezenter iskemi/reperfüzyon hasarında bakteriyel translokasyonu azaltabileceğini göstermiştir. Mezenter iskemi/reperfüzyon hasarı sonrası oluşan barsak mukozal dejenerasyonunun engellenmesinde ALA ve L-Karnitinin etkili birer ajan olduğu, ancak ALA ve L-Karnitinin birlikte kullanımı sonucu elde edilen sinerjik etki ile çok daha güçlü etki meydana getirdiği gözlenmiştir. Bu çalışmada ALA ve L-Karnitinin tek başlarına kullanımından ziyade birlikte kullanılmalarının mezenter iskemi/reperfüzyon hasarı sonrası bakteriyel translokasyon, oksidatif stres ve barsak mukozal dejenerasyonu üzerine etkilerinin çok daha güçlü olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Alfa Lipoik Asit, Bakteriyel Tranlokasyon, L-Karnitin, Mezenter İskemi/Reperfüzyon Hasarı, Mukozal Dejenerasyon