Ratlarda direkt ve uzak iskemik ön koşullamanın renal iskemi reperfüzyon hasarı üzerine etkileri

Amaç: Şok, böbrek transplantasyonu, kısmi nefrektomi, kardiyopulmoner bypass, sepsis, ürolojik girişimler ve hidronefroz gibi çeşitli klinik durumlarda, böbrek kan akımının durması sonrası böbrekte iskemi; kan akımının yeniden sağlanması ile reperfüzyon ortaya çıkmaktadır. İskemi reperfüzyon hasarını azaltmak amacıyla kullanılan yöntemlerden biri iskemik ön koşullamadır. Bu çalışmanın amacı rat renal iskemi reperfüzyon (İR) modelinde tek taraflı alt ekstremiteye uygulanacak uzak iskemik ön koşullama (UİÖK) ile böbreğe uygulanacak direkt iskemik ön koşullamanın (DİÖK) etkilerinin araştırılmasıdır.Gereç ve Yöntem: DEÜTF Hayvan Deneyleri Yerel Etik Kurulu onayı alındıktan sonra ağırlıkları 250-300 g arasında değişen 28 adet erkek Wistar Albino rat 7'şerli 4 gruba ayrıldı. Tüm gruplara genel anestezi altında laparatomi uygulandı ve sol renal pedikül diseke edildi. Grup I (Sham Grubu, n=7): Laparatomi ve sol renal pedikül diseksiyonundan sonra başka bir işlem yapılmadan batın kapatıldı. Grup II (İR, n=7): Sol böbreğe 45 dakika böbrek iskemisi sonrası 4 saat reperfüzyon uygulandı. Grup III (DİÖK+İR, n=7): Sol böbreğe uygulanan 4 döngü iskemik ön koşullama sonrası böbrekte iskemi reperfüzyon gerçekleştirildi. Grup IV (UİÖK+İR , n=7): Sol arka bacağa uygulanan 3 döngü iskemik ön koşullama sonrası sol böbrekte iskemi reperfüzyon oluşturuldu. Tüm gruplarda ratların anestezi süresi eşit tutuldu, histopatolojik değerlendirme için sol böbrek çıkarıldıktan sonra ratlar sakrifiye edildi.Bulgular: Böbrek histopatolojik hasar skoru sham grubunda diğer gruplara göre anlamlı düşük bulundu. İskemi reperfüzyon grubundaki hasar skorları DİÖK+İR ve UİÖK+İR gruplarının skorlarından yüksek saptandı. Uzak İÖK+İR grubunda ise eritrosit ekstravazasyonu skoru DİÖK+İR grubunun skorundan anlamlı olarak daha düşük bulundu.Sonuç: Bu çalışmada UİÖK ve DİÖK'nin böbrek İR hasarını azalttığı, UİÖK'nin ise DİÖK'ya göre daha etkili olduğu gösterilmiştir. Bu olumlu etkinin klinik ve deneysel çalışmalar ile ayrıntılandırılması gerektiği sonucuna varılmıştır.Anahtar Kelimeler: Böbrek, reperfüzyon hasarı, iskemik ön koşullama.