Ratlarda hipokampus ve subventriküler zonda hücresel senesens üzerine kurkuminin etkisi

Dünya nüfusunun hızla yaşlanması ve nörodejeneratif hastalıkların sıklığının artması araştırıcıları senesens üzerine yoğunlaştırmıştır. Hücresel senesens yaşlanan hücrelerde meydana gelen biyolojik ve genetik değişikliklerin bütününü ifade eder. İnsanoğlu yüzyıllardır ölümsüzlük arayışı içinde olmuş, yaşlanmayı ve ölümü geciktirme gayretiyle araştırmalar yapmıştır. Son yıllarda bu konudaki araştırmalardan bir kısmı kurkumin (CUR) üzerine yoğunlaşmıştır. CUR güçlü antioksidan ve nöroprotektif özellikleri olan bir moleküldür. Çalışmamız, CUR tedavisinin hipokampal ve subventriküler zondaki hücrelerin senesense gidişi üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi amacıyla planlanmıştır. Çalışmaya alınan 48 adet Wistar türü erkek sıçan üç gruba ayrıldı. Gruplar 6 ve 12 aylık sıçan içeren iki alt gruba ayrıldı. Grup 1'e 300 mg/kg CUR, Grup 2'ye çözücü madde, Grup 3'e serum fizyolojik intraperitoneal olarak günde tek doz 6 hafta uygulandı. Deney sonu ratlar eter anestezisi altında sakrifiye edilerek kan örnekleri alındı, beyin dokuları tam olarak çıkarıldı. Her ratın beyin dokusu immunhistokimyasal boyamalarla ışık mikroskop altında değerlendirildi. Alınan kan ve beyin örneklerinde superoksit dismutaz, glutatyon peroksidaz enzim aktivitesi ile malondialdehit (MDA) seviyesi analiz edildi. CUR verilen gruplarda (Grup 1A-B) hipokampal nöron yoğunluğunda ve subventriküler zonda (SVZ) nöral kök hücrelerde (NKH) anlamlı artış gösterdiği (p<0,05) ve beyin MDA seviyelerinin anlamlı şekilde düşüş gösterdiği (p<0,05) ortaya kondu. CUR verilen 12 aylık deneklerde (Grup 1B) aynı yaştaki diğer gruplara (Grup 2B-3B) göre SVZ'de senesens hücrelerinde anlamlı azalma olduğu saptandı (p<0,05). Sonuç olarak CUR tedavisinin yaşlılık sürecinde beyin MDA seviyelerini azaltarak hipokampal nöronların senesense gidişini yavaşlatma ve SVZ'de NKH senesensini yavaşlatarak NKH sayısını artırma konusunda etkili olabiliceği gösterilmiştir. Bu veriler ışığında CUR, ilerleyen yaşla ortaya çıkan kognitif yaşlanma ve ilişkili olarak nörodejeneratif hastalıkların önlenmesi için umut verici bir yaklaşım olabilir. Anahtar Sözcükler: hipokampus, hücresel senesens, hücresel yaşlanma, kurkumin, nöral kök hücre, subventriküler zon