Rekabet hukuku bağlamında dijital pazarlardaki geçit bekçisi kavramı ve uygulama kriterlerinin belirlenmesi

Çeşitli pazar yapılarının ve pazardaki teşebbüs uygulamalarının yerleşik mevzuatlarda birtakım değişikliklere sebebiyet verdiği ve kanun koyucuların bu bağlamda yeni mevzuatları yürürlüğe koyması veya mevzuatlarda değişiklikler yapması rast gelinen bir durumdur. Ancak bir pazarın iktisadi yapısının oluşturduğu durum ve özellikle ilgili pazardaki teşebbüs uygulamalarının yarattığı endişelerin bir hukuk dalının uygulama biçimini ve mevzuatlarını neredeyse kökten değiştirmesi nadir rastlanan bir durumdur. Dijital pazarlardaki durum ve bu duruma müdahale etme gereksinimi, Rekabet Hukuku'nun ardıl denetim ve yaptırım uygulama mekanizmasına yeni bir müdahale aracı eklemiştir. Öncül müdahale olarak şekil bulan bu yeni denetim mekanizması ile idari otoritelerce belirli teşebbüslere mevzuata eklenen yeni davranış kurallarını uygulatmak suretiyle dijital piyasalardaki rekabeti bozucu endişelerin giderilmesi hedeflenmektedir. Bu yeni düzenlemelerin en önemli sonuçlarından biri ise "Geçit Bekçisi" kavramının ortaya çıkmasıdır. Tanım itibariyle Geçit Bekçisi kavramı platform ekonomisi bağlamında bir kullanıcı grubunun diğer kullanıcı grubuna erişiminde kontrol gücünü elinde bulunduran teşebbüsleri işaret etmektedir. Geçit Bekçisi niteliğindeki teşebbüsler, dijital piyasalara rekabet otoritelerinin yapacağı öncül denetim mekanizmasının öznesini oluşturmaktadır. Öncül denetime tabi tutulacak teşebbüslerin sınıflandırılarak tespiti maksadıyla kullanılan Geçit Bekçisi kriterlerinin hukuk disiplini açısından değerlendirilmesi, nitel ve nicel kriterlerin uygulanma biçimi ile ideal kriter uygulamalarının nasıl şekillenmesi gerektiği çalışmamızın temel başlıklarını oluşturmaktadır.