Renal iskemi reperfüzyon hasarıyla indüklenen ferroptozun lipit yolağı ile ilişkili miR497, miR3584, miR106b ve miR92a2'nin ekspresyon düzeylerinin farklı iskemi sürelerine bağlı olarak araştırılması

İskemi, herhangi bir faktöre bağlı olarak, doku ve organlara olan kan akışının kısmen veya tamamen kesilmesi durumu olarak tanımlanmaktadır. Doku ve organlara tekrar kan akışı sağlanması reperfüzyon olarak ifade edilmektedir. İskemi durumunda dokular oksijenden yoksun kaldıklarından dolayı hasar durumu meydana gelmektedir, reperfüzyon sürecinde, iskemide meydana gelen hücresel hasar genişlemektedir. Bu süreçte gelişen hasar iskemi/reperfüzyon (İ/R) hasarı olarak tanımlanmaktadır. İ/R hasarının indüklediği hücre ölüm çeşitlerinden birisi de ferroptozdur. Ferroptotik hücre ölümü sürecinde hücrede gelişen hasarda mikroRNA (miRNA)'ların da rol aldığını gösteren çalışmalar bulunmaktadır. miRNA'lar bağlandıkları geni baskılayarak veya yıkıma uğratarak hücre ölümünü düzenleyebilmektedir. Bu amaçla çalışmamızda, 48 adet Sprague Dawley cinsi erkek albino sıçanlar 6 gruba ayrıldı. İ/R gruplarında, sol böbreğe 30, 45, 60 dakika iskemi, 24 saat reperfüzyon; sham gruplarına cerrahi stres prosedürü ve 24 saat iyileşme süresi sağlandı. Bu süre sonunda anestezi altında böbrek dokusu ve kan örnekleri toplanarak analizler gerçekleştirildi. İ/R hasarı sonucu hücrelerde gelişen ROS seviyesi ELISA metodu ile ALOX15, ACSL4 mRNA, miR497, miR3584, miR106b ve miR92a2'nin ekspresyon düzeylerindeki değişiklikler ise kantitatif gerçek zamanlı PCR (qPCR) yöntemi ile araştırıldı. Dokuda İ/R hasarına ve iskemi süresine bağlı olarak meydana gelen morfolojik değişiklikler TEM ile incelendi. ROS düzeyi tayini sonucunda tüm İ/R gruplarında, sham gruplarına göre artış tespit edildi. Böbrek dokusundan TEM görüntülerinde iskemi süresine bağlı olarak değişen şiddette morfolojik değişiklikler gözlendi. ACSL4 ve ALOX15 mRNA ekspresyon düzeyleri tüm İ/R gruplarında anlamlı artış göstermiştir. miR497 ve miR92a2'nin ekspresyon düzeyi tüm zaman aralıklarında İ/R gruplarında anlamlı azalma göstermiştir. miR106b'nin 30 dakika İ/R grubunda sham grubuna göre anlamlı azalma görülmüştür. miR3584'ün ekspresyon seviyelerinde anlamlı bir değişiklik gözlenmemiştir. Anahtar Kelimeler: Renal iskemi reperfüzyon, Ferroptozis, MikroRNA, Reaktif oksijen türleri