Türkiye'de yaşayan Suriyeli çocuk ve ergenlerde psikolojik sağlamlık

Psikolojik sağlamlık bireylerin psikolojik iyi oluşlarını koruyarak dirençli olmalarını sağlayan çok boyutlu bir yapıdır. Bu çalışmanın amacı, yaşı 10-18 arasında değişen 133 çocuğun psikolojik sağlamlık düzeylerinin algılanan sosyal destek, arkadaş ilişkileri, ebeveyn ilişkileri, depresyon, anksiyete, stres, ihlal, kaçınma, aşırı tepkisellik, duygusal problemler, travma sonrası stres bozukluğu, davranım (conduct) bozukluğu, hiperaktivite ve prososyal davranış açısından incelenmesidir. Katılımcılara Olayların Etkisi Ölçeği, Depresyon, Anksiyete, Stres Ölçeği (DASS-42), Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği, Çocuk ve Genç Psikolojik Sağlamlık Ölçeği (ÇGPSÖ-12), Güçler ve Güçlükler Anketi (GGA) ve Aile Akran İlişkileri Ölçeği uygulanmıştır. Katılımcıların %44.4'ü (n=59) kızlardan ve %55.6'sı (n=74) erkeklerden oluşmuştur. Yapılan analizler sonucunda Suriye'de kırsal kesimde yaşayan ve Suriye'de okula giden çocuk ve ergenlerin psikolojik sağlamlığının daha yüksek olduğu bulunmuştur. Korelasyon analizleri sonucunda, psikolojik sağlamlığın aile, arkadaş, özel birinden algılanan sosyal destek ve toplam algılanan sosyal destek, ebeveynle birliktelik, arkadaş ilişkileri ve ebeveynin arabulucu oluşu ile pozitif yönde ilişkili olduğu; depresyon, anksiyete, stress, ihlal, kaçınma, aşırı tepkisellik ve duygusal problemler ile negatif yönde ilişkili olduğu; davranım bozukluğu, hiperaktivite, arkadaş problemleri, prososyal davranış ve ebeveynlerle yakınlık ile anlamlı bir ilişkisinin olmadığı bulunmuştur. Yapılan regresyon analizleri sonucunda aileden algılanan sosyal desteğin, arkadaş ilişkilerinin, hiperaktivitenin, depresyonun, anksiyetenin, stresin ve travma sonrası stres bozukluğunun bireylerin psikolojik sağlamlığını yordadığı bulunmuştur. Çalışma bulguları, literatürdeki araştırma sonuçlarıyla büyük oranda tutarlılık göstermektedir. Suriyeli çocukların ve ergenlerin psikolojik sağlamlığı üzerinde olumlu veya olumsuz etkiye sahip olabilecek faktörlerin belirlenmesi önleme ve müdahale programlarının geliştirilmesi açısından önemli olacaktır.