Sadradin al-Sharwani'nin Bayzavi tefsiri haşiyesinin (Tahkik ve değerlendirmesi)

Yüce Allaha hamt-u senalar olsun ve Peygamber efendimiz Muhammed-i Mustafa ve Ali Beyti ve Ashabına salat ve selam olsun, başlangıcıyla; Kuran-ı kerimin tefsir ilmi bilimlerin en üstü, yücesi, şereflisi ve değerlisidir, çünkü bütün ilimlerin sahibi olan her şeyin aziz sahibinin sözleriyle ilgilenmekte olup, Kuran-ı Kerimin anlaşılması için izlenecek en doğru yol olarak mucizevi harika üslubunun açıklanması için biricik anahtardır. İşte bu nedenle öğrenim sürecimin devamı için bu bölümü seçip muvaffakiyeti Yüce Allahtan dilemekteyim. Bu meyanda, çalışıp araştırması için enfes değerinde çok kıymetli eser olan bir yazıtı buldum o da Albaydhawi'nin tefsirine Sadreddin Alşirwani'nin dip notlarıdır İşbu tez iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm Alşarwani ile ilgili olarak adı, soyadı, doğumu, ailesi, evsafı, vefatı, sonra ilmi yeri, âlimlerin hakkında ne dediklerini kapsayan bilgileri içermektedir. Daha sonra söz konusu yazarın Albaydhawi'nin tefsirini izlemekteki yönteminden söz ederek sahip olduğu değişik bilim ve açıklamaları ile yorumlarına değinerek çoklu bilgilerini anlatmak istedim. Zira, bu ilim ve bilgilerin içerisinde tefsir usulü, fıkıh meseleleri, değişik okumaların yanı sıra Arapça dilinin bilgi ve tekniklerine de vakıftı. İkinci bölüme gelince, bu bölümü tezin gerçekleşmesi için tahsis ettim. Söz konusu bu bölümde yazıtın ilmi değerini ortaya koyarak, yazara ait olduğundan emin olup muhtelif referanslar ışığında unvanını tespit etmeye özen gösterdim. Daha sonra, destek aldığım nüshaları niteledim ve Abdalsalam Harun, Ramazan Abdaltawwab ve Başşar Awad Maruf..vs. gibi büyük araştırmacıların kitaplarında olduğuna uyarak asil bir bilimsel program üzerine metin araştırması yaptım. Tezin önemi Albaydhawi tefsirinin öneminden ve geldiği yüksek makamdan ortaya çıkmaktadır. Zira, bir çok tefsirci ona gizemli kalan meselelerin üzerine odaklanmışlar, Albaydhawi'nin fikirlerine ister uyumlu ve isterse muhalif bir şekilde dipnotlarla yazdıklarını açıklamak ve anlam vermeye çalışmışlardır. Bu esas üzerine, Alsadr Alşirwani tarafından Albaydhawi'nin tefsirine ilişkin kaydettiği dip notlarını araştırarak dini meseleler ile belagat ve gramer gibi dil bilimi üzerine odaklanmaya çalıştım. Bunun amacı da dip notlar sahibinin zamanındaki marifetlerini bilmeye katkı sağlar diye faydalı olması içindi. Bunun yanı sıra, söz konusu yazıt, sahibinin kültürünü açıklayacak bilgileri içermekte ve ne denli yüksek makamda olduğunu göstermektedir. Yukarıda belirtilen bilgiler işbu tezin gerçekleşmesi için yapılan çalışmanın önemli noktalarını içermekte olup, tenzih edilen yüce Allahtan İhlas, Kabul ve Reşat'ı diler, başta ve sonunda hamt ve şükür ederim. Anahtar kelimeler : (Haşiye, Tefssir, Şirvani, Beyzavi, Tahkik)