Sağlıklı kentler ve yerel yönetim ilişkisi: Bursa büyükşehir örneği

Dünya genelinde nüfusun hızla artması, sınırlı olan ve tükenen doğal kaynakları etkin kullanmanın önemini göstermiştir. Bu durumda, özellikle gelişmekte olan ülkelerde sunduğu fırsatlar sebebi ile hızlı nüfus artışı olmakta ve kentlerde doğal kaynakların korunmasını sağlamak için kent planlamalarının önemi vurgulanmaktadır. Dünya Sağlık Örgütü tarafından başlatılmış olan Sağlıklı Kent hareketi; sağlığı amaç edinmiş, huzurlu, yaşanabilir kent olmak için gerekli yapısal değişiklikleri ve ilerleyişi başlatarak, çalışmaları bu kapsamda sürdürmeyi hedefleyen bir kentsel gelişim aracıdır. 1948'de Dünya Sağlık Merkezi, sağlığı'' tamamen fiziksel, zihinsel ve sosyal refah durumu'' olarak tanımlamıştır. 1992'de Birleşmiş Milletler, Çevre ve Kalkınma Rio Deklarasyonu' nunda ise kentlerin ve doğal kaynakların sürdürülebilir gelişimine dikkat çekmiştir. Dolayısıyla "Sağlıklı Şehir ve Sağlıklı Peyzaj'' kavramları özellikle 2012'de yapılan Rio+20 zirveleri ile güncelliğini korumaktadır. Ülkemizde Sağlıklı kent hareketinin uygulanabilirliği için Belediye ve Büyükşehir Kanunu uygun bir zemin hazırlamaktadır. Ülkemizde Sağlıklı kentler proje çalışmaları 1993'te başlamıştır. Sağlıklı Kentler Birliği (SKB), Sağlıklı Kentler hareketinin Türkiye' de gelişmesi, benimsenmesi, uygulanması ve sürdürülebilirliği amacı ile 22 Aralık 2004 Tarihli Resmî Gazete ile tüzel kişilik kazanmış mahalli idare birliğidir. Sağlıklı Kentler Birliği çalışmaları olağan ve olağanüstü meclis toplantıları ve eğitim çalışmaları şeklinde gerçekleşmektedir. Bu araştırmada ilk olarak Dünya Sağlık Örgütü çalışmalarının Türkiye'deki temsilcisi olan Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği çalışmalarının genel olarak irdelenmesi, Sonrasında Bursa İli özelinde Sağlıklı Kentler üyesi olan belediyelerin çalışmaları belirlenip, yerel yönetimlerin çalışmalarında birlik faaliyetlerinin faydası, Sağlıklı Kentler Birliğinin bu çalışmalarda ne kadar yer aldığı, birbirlerine sağladıkları katkı, belediyede yönetici pozisyonunda çalışanların Sağlıklı Kentler hakkındaki bilgisi, görüş ve fikirleri sağlıklı ve sürdürülebilirlik kriterleri açısından değerlendirilmiştir. Bu analizler için, çalışma alanı olarak seçilen Bursa ili Sağlıklı Kentler Birliği üye belediyelerin birim müdürlüklerinde anket çalışması yapılmıştır. Sonuç olarak sağlıklı kentler deneyimlerinin gerek büyükşehir gerekse il ve ilçe belediyelerindeki algı durumu ortaya konularak, idareci düzeyinde bir değerlendirme yapılarak bazı öneriler getirilmiştir.