Sakız Adası ve Çeşme konutlarının mekan dizim yöntemi ile analizi

Mekân kavramı geçmişten günümüze mimarlığın en temel ve somut inceleme alanıdır. Ne var ki mekân tek başına somut sınırlarının ötesinde bir kavramdır. İçinde bulundukları toplumsal ve kültürel bir dizi bileşen ile etkileşime girerek sosyal bilgi üreten bir mekanizmadır. Bu çalışma kapsamında mekân kavramı sosyo – kültürel bağlamda mekân dizim analizi yöntemi üzerinden araştırılmış, mevcut örnekler mekân ve kullanıcısı yönünden yeniden okunmuştur. Çalışmanın amacı, kapsamı ve yöntemi giriş bölümünde açıklanmaktadır. İkinci bölümde mekân kavramı üzerine tartışılmaktadır. Üçüncü bölümde, mekânın ele alındığı yönteme ilişkin mekân dizim kuramının açıklandığı teorik altyapı oluşturulmaktadır. Dördüncü bölüm mekân dizimi üzerine gerçekleştirilmiş çalışmaların olduğu bölümdür. Beş ve altıncı bölümler ise alan çalışmasına ilişkin, Sakız ve Çeşme konutlarının konumları, tarihsel ve mimari özellikleri, kültürel anlamda barındırdıkları mevcut bilginin açığa çıkarıldığı ve konutların mekânsal dizim yöntemi ile analiz edilerek bulguların tartışıldığı bölümlerdir. Son bölümde ise yapılan çalışmaya ilişkin ortaya çıkan bulguların değerlendirilmesi ile iki konut grubunun mekân üzerinden yeniden okunması söz konusudur. Mekâna dair bulgular, mekânın somut bir kavram olmasının yanı sıra içerisinde barındırdığı sosyal ve kültürel bilgi ile karşılıklı konumlanmış Sakız ve Çeşme konutlarındaki benzerlikleri, farklılıkları ve yöntem dâhilinde ortaya çıkan mekânsal organizasyonun mekân ve kullanıcısı ile ortaya koyduğu rolün önemini saptamıştır. Mekânın kullanımına ilişkin birçok bilginin mekânsal dizim yöntemi ile yeniden okunması mümkün olmuştur. Anahtar Kelimeler:Mekân Dizimi, Sakız Adası, Sakız Konutları, Çeşme Yarımadası Konutları, mekânsal analiz, mekân, ev mekânı, mekân ve kullanıcı ilişkisi, kültür - mekân ilişkisi