Salgın hastalıkların matematiksel modellemesi

Dönem dönem dünyanın belli yerlerinde deprem, sel, savaş, çevre kirliliği gibi bir cok sebeple baş gösteren çeşitli salgın hastalıklar insanoğlu için büyük kayıplara neden olmuştur. Bulaşıcı hastalıkların seyrini görselleştirmek için matematiksel modellerden yararlanılmıştır. Öncelikle ilk matematiksel model olan SIR modeli ile birlikte, bu modele farklı kategoriler eklenerek yeni oluşan matematiksel modeller incelenmiştir. Zamana göre değişimi ifade eden diferansiyel denklemleri içeren bu modellerin çözümünde sayısal metotlardan yararlanılmıştır. Bunun yanı sıra tüm dünyada pandemiye sebep olan, bulaşıcılığı yüksek ve ölümle sonuçlanabilecek Covid19 hastalığı, literatürdeki matematiksel modele aşı parametresi dahil edilerek modellenmiştir. Türkiye çerçevesinde bu modelin belirli bir zaman aralığında sayısal çözümleri gerçek verilerle karşılaştırılmıştır. Hem kentsel hem de sosyal yaşamda bulaşıcılığı kolay ve yüksek Covid19'un, aşının yeni bir kategori olarak eklenmesiyle elde edilen SVIR modelinde, aşının Covid19 hastalığının seyrine etkisi araştırılmıştır.