Salih b. Mehdî el-Makbilî ve "el-Alemu'ş-Şâmih" adlı eseri bağlamında kelâmî görüşleri

Bu çalışma, Salih b. Mehdî el-Makbilî'inin el-Alemu'ş-Şâmih adlı eseri çerçevesinde ortaya koyduğu kelâmî görüşleri tahlil etmeyi amaçlamaktadır. Araştırmada, hem Makbilî'nin ilmî şahsiyeti hem de söz konusu eseri ayrıntılı biçimde ele alınmıştır. Tez, literatür taraması ve içerik analizi yöntemleriyle hazırlanmıştır. Makbilî'nin el-Alemu'ş-Şâmih adlı eseri doğrudan incelenmiş; klasik Zeydî kelâm metinleriyle karşılaştırılmış ve yazarın görüşleri bazen Zeydi mezhebin temel doktrinleri ile birlikte değerlendirilmiştir. Ayrıca, mezhepler arası etkileşim bağlamında Makbilî'nin tutumu analiz edilerek, onun kelâmî yaklaşımının mezhepler üstü yönleri de ortaya konmuştur. Çalışma iki ana bölümden oluşmaktadır: 1. Birinci Bölüm – Salih b. Mehdî el-Makbilî'nin hayatı, ilmî kişiliği ve eserleri ele alınmakta; dönemin ilmî ve siyasî şartları çerçevesinde Makbilî'nin yetişme süreci, aldığı eğitim, etkilendiği ilim çevreleri ve telif ettiği eserler tanıtılmaktadır. 2. İkinci Bölüm – Makbilî'nin el-Alemu'ş-Şâmih adlı eseri bağlamında; Allah'ın sıfatları, kader, insan fiilleri, nübüvvet, imâmet ve mezhep eleştirileri gibi temel kelâmî konulardaki görüşleri sistematik biçimde değerlendirilmekte, bu görüşlerin hem Zeydî Kelâmına hem de genel Kelâm İlmine katkıları tartışılmaktadır.