Sanat yapıtlarında kolektif ve bireysel belleğin mekân ile ilişkisi

Bu tezde bellek kavramının "yer" ile kurduğu ilişkisi incelenmiştir. Mekân, belleğin bir çeşit önkoşulu olarak incelenmiştir. İki kavramın birbiri ile olan ilişkisi, bellek kavramı ekseninde hatırlama ve unutma pratiklerinin mekânı etkileme biçimine değinilmiştir. Bu tezin temel motivasyonu artık mevcut olmayan bir mekânın sakininin geçmişi imgelemede kullandığı görsel kaynaklardır. Bu kapsamda belleğin ve mekânın kolektifliği ve bireyselliğine değinilmiştir. Bireysel belleğin ve kolektif belleğin mekânlarının sanatta nasıl değerlendirildiği incelenmiştir. Modern dönemde bellek kavramını mekân aracılığı ile göstergeleştiren sanatçıların üretimlerine değinilmiştir. Bir bellek metaforu olarak kamusal alanlar anıt ve meydanlar aracılığı ile kolektif belleğe yönelik birleştirici bir misyon üstlendiği saptanmıştır. Resmi tarihe dayanaklık eden bu mekân ve formların sanat yapıtlarında kolektif belleği temsilen kullanıldığı saptanmıştır. Belleğin bir diğer alanı olarak "hane" bireysel olanın mahremiyeti ile kişisel bellek ile özdeşleşmiştir. Modern yaşamın arenası olarak kent ve kentsel dönüşüm projeleri mekânsal yıkımları beraberinde getirmiştir. Bu kapsamda Ankara ili Keçiören ilçesinde yer alan gecekondu mahallesinin yıkımı sonrası bu mahallenin belleği sakinlerine ait nesneler ve anlatılar aracılığı ile sanat yapıtına dönüştürülmüştür. Anahtar Sözcükler: Bellek, Kamusal Alan, Kentsel Dönüşüm, Kolektif Bellek, Mekân