Şanlıurfa'daki ney yapım, bakım ve onarım atölyelerinin dünü, bugünü, yarını

Ney, Türk müziği çalgıları içerisinde üflemeli bir çalgı olarak karşımıza çıkmaktadır. Neyin tarihsel süreç içerisinde köklerinin oldukça eskiye dayandığı bilinmektedir. Günümüzde ney, Türk tasavvuf müziğinde kullanılan en önemli çalgılardan biridir. Günden güne hızla etkileşimin arttığı çağımızda insanların bir nesneyi görme, o nesneden etkilenme ve o nesneye ulaşma hızı da oldukça artmıştır. Bu doğrultuda ney çalgısında da aynı süreçlerin yaşandığını söylemek mümkündür. Çeşitli etkileşimlerle ney çalgısına olan talebin artması, ney üretiminin de doğru orantılı bir şekilde artmasına yol açmıştır. Dolayısıyla artan ney çalgısı talebinin karşılanabilmesi gayretiyle nitelikli ney yapım ustalarının yetiştiği gözlemlenmiştir. Bu ustaların daha seri bir üretim gerçekleştirebilmesi için ney yapımına yönelik atölyelere ihtiyaç duyduğu ve ihtiyaçları doğrultusunda kendi atölyelerini açıp işlettiği bilinmektedir. Bir ney atölyesinin bulunduğu bölgeye birçok açıdan katkı sağladığını söylemek mümkündür. Şanlıurfa da bu açıdan bakıldığında ney atölyelerine sahip bir şehir olması bakımından ney çalgısına daha kolay ulaşıldığı bir şehrimizdir. Dolayısıyla Şanlıurfa'da ney yapım, bakım ve onarım atölyeleri bölgedeki ney çalgısıyla ilişkili olan kimseler için birçok fayda sağlamaktadır. Yapılan bu araştırmada Şanlıurfa'da ney yapım, bakım ve onarım atölyelerinin öncesinde ve sonrasında gelişen süreçleri ele alınarak olumlu ve olumsuz yönleri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Araştırma durum tespiti yapmaya yönelik olup betimsel bir yapıya sahiptir. Araştırma sürecinde dijital ve yazılı kaynaklar taranarak konuya yönelik bilgiler elde edilmeye çalışılmış daha sonra Şanlıurfa'daki ney yapım, bakım ve onarım atölyelerinin geçmişteki ve gelecekteki durumuna yönelik bölgedeki ney yapım ustalarına ve ney icracılarına kişisel görüşme ve anket teknikleri uygulanarak konuya yönelik nicel ve nitel bulgular elde edilip değerlendirilmeye çalışılmıştır. Araştırma sonuçlarının bazıları sıralanacak olursa, Şanlıurfa'da ney yapım, bakım ve onarım atölyelerinin bulunmadığı süreçte; bölgede ney çalgısına ulaşılabilirliğin daha zor olduğu ve fiyatların uygun olmamasıyla birlikte dışarıdan alınan neylerin sonrasında gelişen bakım ve onarım ihtiyaçlarında bir takım güçlüklerin ortaya çıktığı, yine bu süreçte ney çalgısının bölgede daha az yaygınlaştığı, ney yapım, bakım ve onarım atölyelerinin açılmasıyla birlilkte ise; bölgede ney çalgısına ulaşılabilirliğin daha kolay olduğu ve fiyatların uygun olmasıyla birlikte alınan neylerin sonrasında gelişen bakım ve onarım ihtiyaçlarının daha hızlı karşılandığı, yine bu süreçte ney çalgısının bölgede yaygınlaşma sürecini hızlandırdığı ilk akla gelen sonuçlarımızdan bazılarıdır. Anahtar Kelime: Ney, Ney Yapım Atölyeleri, Türk Tasavvuf Müziği, Türk Müziği Çalgıları.