Sarı ot bitkisinin (Opopanax hispidus) sulu ve metanolik ekstraktlarının antioksidan ve antidiyabetik aktivitelerinin karşılaştırılması

Oksidatif stres ve diyabet, günümüzde artan prevalansları ve toplum sağlığı üzerindeki ciddi etkileri nedeniyle önemli sağlık sorunları olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu tez çalışmasında, Opopanax hispidus bitkisinin sulu ve metanolik ekstraktlarının fenolik bileşik içerikleri incelenmiş, antioksidan aktiviteleri ve antidiyabetik potansiyelleri araştırılarak iki ekstrakt arasında karşılaştırma yapılmıştır. Bitkiden elde edilen ekstraktlar önce HPLC ile fenolik profilleri açısından değerlendirilmiş ve özellikle rutin, luteolin ve kaempferol gibi bileşiklerin yüksek miktarlarda bulunduğu tespit edilmiştir. Antioksidan aktiviteyi belirlemek amacıyla DPPH ve ABTS radikal temizleme yöntemleri uygulanmış; ayrıca antidiyabetik aktiviteyi belirlemek için özütlerin α-amilaz ve α-glikozidaz enzimlerini inhibe etme potansiyelleri incelenmiştir. Çalışmanın bulgularına göre metanolik özüt, DPPH analizinde daha belirgin bir radikal giderme etkisi göstermiştir. ABTS analizinde ise sulu özütün daha dengeli ve istikrarlı bir aktivite sergilediği görülmüştür. Enzim inhibisyon sonuçları incelendiğinde, özellikle α-glikozidaz inhibisyonunda sulu özütün yüksek düzeyde etki gösterdiği, α-amilaz inhibisyonunun ise metanolik özütte daha sınırlı olmasına rağmen ölçülebilir nitelikte olduğu belirlenmiştir. Bu sonuçlar bitkinin oksidatif stresle ilişkili hastalıklar ve tip 2 diyabet yönetiminde doğal bir destekleyici ajan olarak değerlendirilebileceğini ortaya koymakta; ancak bu potansiyelin doğrulanması için ileride yapılacak in vivo ve klinik çalışmalara ihtiyaç olduğunu göstermektedir.