Şarkışla yöresi kadın ağzı türkü yakma ve söyleme gelenekleri

Bu çalışmada, Sivas ili, Şarkışla yöresi kadın ağzı türkülerin varlığının araştırılması, bilinmeyen türküler var ise gün yüzüne çıkarılması ve derlenmesi, yöre halkının kültürel davranışlarını incelemeye alınmış, görüşme ve ses kayıtları kullanılarak yazıya dökülmüştür. Tez içeriğinde, Şarkışla yöresine ait geleneksel yaşayış biçimlerine ve adetlerine, türkü aktarmak amacıyla yapılan faaliyetlere örnekler verilmiştir. Ayrıca Şarkışla Yöresine ait örnek kadın ağzı türkü incelemeleri ve daha önce gün yüzüne çıkmamış 2 adet kadın ağzı türkü derlemesi yapılmıştır. Şarkışla Yöresinde türkü söyleme geleneğinin, nerelerde ve ne şekilde söylendiği, hangi amaçla yazıldıklarından bahsedilmiştir. Örnek Şarkışla adetleri bölümünde; kadınların türkü yakma ve söyleme alışkanlıklarının ne gibi durumlardan meydana geldiğinden bahsedilmektedir. Yöreye özgü iş yapma biçimleri, hangi işçilikleri yaptıkları ve bu işlerde söylenen mani ve türküler örneklerle anlatılmaktadır. Türkü ve mani üretme yetenekleri, bu yeteneklere nasıl sahip oldukları, bu yetilerini ne şekilde ve ne amaçla kullandıkları açıklanmıştır. Görüşme bölümünde Şarkışla'da doğup büyüyen, yöre ve gelenekleri hakkında bilgi sahibi olan THM sanatçısı İhsan Öztürk ve TRT repertuvarında bulunan bir çok Şarkışla türküsüne kaynak kişi olan Medine Köseoğlu ile Şarkışla gelenekleri ve kadın ağzı türküler ile ilgili ses ve görüntülü kayıt vasıtasıyla söyleşi yapılmış, görüşmeler yazıya aktarılmıştır. Kadın ağzı türküler bölümünde; kadınların yaktığı türkülere örnekler verilmiştir, Örnekler türkülerin hikayeleri, söz ve nota analizleriyle sunulmuştur. Medine Köseoğlu'ndan alınan, literatürde bulunmayan 2 adet türkü derlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Sivas / Şarkışla Yöresi, Kadın Ağzı Türküler, Geleneksel Adetler