Folk songs
121 theses under this subject heading
Tarihî ve sosyokültürel bağlamda Türkiye sahası tarihî türküleri
Türküler, insanların sosyal hayatından ve geçmişlerinde yaşadıkları olaylardan izler taşır. Tarihî türküler, yazılı kaynaklara yansımayan ya da az yansıyan olayların ezgiyle birlikte dizelere dökülmüş halidir. Tarihî türküler, Türk halkının geçmişini gelecek kuşaklara aktaran sözlü tarih kaynaklarıdır. Türkiye Sahası Tarihî Türküleri, geçmişi yüzyıllar öncesine dayanan olayları anlatan, yüzyıllar öncesinde vücut bulmuş halk ürünleridir. Tez çalışmasında, kaynağını Türkiye sahasından alan ya da bu bölgede söylenmiş olan tarihî türkü metinleri analiz edilmiştir. Halkbilimsel açıdan çeşitli kuramlardan yararlanılarak yapılan bu analiz, metinlerin tarihsel ve sosyokültürel arka planı da dikkate alınarak gerçekleştirilmiştir. Yıllar içinde yapılan derlemelerde tespit edilerek yazıya geçirilen türkü metinleri, ağıtların türküleşmesiyle oluşan metinler, cönklerde "türkî" olarak yer bulmuş manzum halk ürünleri, bahsi geçen analizin temel malzemesini oluşturmaktadır. Mevcut örnekleri yaklaşık altı yüz yıl öncesine dayanan, tarihî olayları konu alan tarihî türkü metinleri Osmanlı İmparatorluğu'nun Avrupa'da fetihler gerçekleştirdiği zamanlardan günümüze uzanmaktadır. Çalışmada yer alan türkü metinleri XVI. yüzyıl ile Cumhuriyet'in ilan edildiği 1923 yılıyla sınırlandırılarak analiz edilmiştir. Metinler, büyük ölçüde anonim türkülerden oluşmaktadır. Çalışmada öncelikle türkü ve tarihî türkü tanımlarına yer verilmiştir. Ardından, türkü metinlerinin yapısal, ezgisel, tematik ve işlevsel analizleri yapılmıştır. Son olarak, incelenen türkülerin tarihsel ve kültürel arka planına yer verilmiştir. Türkiye ve çevresinde yaşanan, ulusal ya da bölgesel ölçekli olaylar ile adı unutulmayan kahramanların türkülere yansıması tespit edilmeye çalışılmıştır. Tarihî türküler, millî kimlik oluşumu ve bireyin topraklarına aidiyeti konusunda önemli bir yere sahiptir. Buna rağmen akademik açıdan sınırlı sayıda çalışmanın yapıldığı tespit edilmiştir. Görülen bu eksiklik, kültürümüz ve tarihimiz açısından önemi büyük olan tarihî türkülerin çalışılmasının ana nedendir. Tez çalışmasının, Türk kültürü, Türk tarihi, Türk müziği alanlarıyla birlikte, Türkoloji araştırmalarına katkısı olması temenni edilmektedir.
Türk halk hikâyeleri ve halk türküleri arasındaki ilişkiler (Anadolu sahası Köroğlu ve Arzu ile Kamber örneği)
Halk hikâyeleri ve türküler, geçmişten günümüze kadar gelmiş önemli halk edebiyatı ürünleridir. Türk sözlü kültürünün önemli bir kültür aktarıcısı olan bu anlatıların araştırılması ve öğrenilmesi; anlatılarda yer alan türkülerin kökeninin nereden geldiğinin, ne anlattığının bilinmesi gerekmektedir. Bu bağlamda halk hikâyeleri, anonim halk türkülerinden önemli bir kısmının kökeninin ve yaratıcı sanatkârlarının bulunmasını sağlamaktadır. Bu bakımdan halk hikâyeleri, söz konusu halk türküleri için apayrı bir önem taşımaktadır. Bu türkülerin bilinmesi günümüzde yer alan birçok sanat dalında ortaya konulmuş eserlerin anlaşılabilmesi için de önemlidir. Bu çalışma, türkülerin önemli bir kısmının halk hikâyelerinden kopmuş olduğu hipotezinden hareketle, bazı halk hikâyelerinden kopan halk türkülerinin belirlenmesini, ait olduğu hikâyenin tespitini, hikâyenin hangi kesitine ait olduğunu ve hikâyedeki yeri ve rolünü konu edinmektedir. Çalışmada kahramanlık ve aşk hikâyeleri bağlamında ele alınan Köroğlu ve Arzu ile Kamber hikâyelerinden kopmuş türküler, TRT Repertuvarı başta olmak üzere, kapsamlı olarak türkülere yer verilen kaynaklardan (kitap, makale, internet vb) tarama yapılarak belirlenmiştir. Araştırma yöntemleri, ağırlıklı olarak metinler arası çalışma ve ayrıca konuyla ilgili sözlü gelenek ortamlarının tespitini içermektedir ve bu amaçla kısmen alan araştırması yapılmıştır. TRT Halk Müziği sanatçıları ve bir halk hikâyesi anlatıcısı ile mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Bu araştırmanın sonucunda seçilen hikâyelerdeki bazı halk türkülerinin konusu belirlenmiş, söz konusu bu türkülerin, hikâye içinde hangi sahneden ayrılarak günümüze kadar geldiği, hangi olay örgüsüne bağlı olduğu ve hangilerinin Türk halk müziği repertuvarına girdiği tespit edilmiştir. Böylece halk türkülerinin önemli bir kısmının halk hikâyeleriyle ilişkili olduğu anlaşılmış ve türkülerin büyük bir çoğunluğunun araştırılmasında öncelikle onların bağlı bulunduğu halk hikâyelerinin bilinmesi gerektiği sonucu ortaya çıkmıştır. Günümüzde sözlü kültür ortamının yerini elektronik kültür ortamının almasıyla halk hikâyesi adı verilen sözlü anlatıların, genellikle halk türküleri yoluyla yaşamını sürdürdüğü anlaşılmıştır. Halk hikâyeleri büyük ölçüde unutulmuş olmakla birlikte, onları temsil eden türkülerinin canlı bir biçimde icra edilmeye devam ettiği görülmüştür. Anahtar Sözcükler Halk hikâyesi, halk türküsü, sözlü kültür, Köroğlu, Arzu ile Kamber.
Neşet Ertaş türkülerinde söz ve ezgi uyumu
Neşet Ertaş; genelde Türk Halk Müziği'nin, özelde ise Abdal müzik geleneğinin en bilinen temsilcilerindendir. Bu çalışmada, Neşet Ertaş'ın türküleri, söz ve ezgi uyumu açısından incelenmiştir. Araştırma içerisinde Ertaş'ın hayatına, yaşadığı dönem ve toplumdaki müzik kültürü ve Türk Halk Müziği geleneği içerisindeki yerine de değinilmiştir. Araştırma, Neşet Ertaş'ın TRT Türk Halk Müziği repertuvarında kaynak kişi olarak atfedildiği ve onun tarafından da seslendirilen türküler çerçevesinde oluşmuştur. Bunların arasından söz ve müziğinin Neşet Ertaş'a ait olduğu bazı basılmış kaynaklarla tespit edilen ve ses kayıtlarından da öne çıktığı teyit edilen 25 türkü araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Anahtar Sözcükler Neşet Ertaş, türkü, söz, şiir, ezgi, uyum. Durum tespitine yönelik bu nitel betimsel araştırma, tekil tarama modeline dayalıdır. Neşet Ertaş'ın bu araştırmada örneklem olarak seçilen türküleri söz ve müzik formu ilişkilerinin uyumu açısından karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. İlgili notalar üzerinde yapılan analizler sonucunda, 25 türkünün söz ve ezgi formları arasında uyumlu bir ilişki olduğu tespit edilmiştir.
Kadın figürünün türküler ve dizilerde temsili: Karadeniz Bölgesi üzerine bir çalışma
Bu araştırmada popüler kültür ürünü olan dizilerde ve folk kültür ürünü olan türkülerde kadınının temsil ediliş biçimi incelenmiştir. Çalışmada Karadeniz kadınına toplumsal cinsiyet bağlamında yüklenen roller belirlenmiş ve bu roller kapsamında kadının toplumsal statüsü üzerine çıkarımlar yapılmıştır. Araştırmada Karadeniz kadınının sosyal statüsünün dizilerde ve türkülerde nasıl temsil edildiği sorusuna yanıt aranmıştır. Araştırmanın birinci ve ikinci bölümleri kuramsal bir çalışmayı kapsamaktadır. Çalışmanın giriş kısmında konu, amaç, önem, araştırma sorusu, varsayım, örneklem ve yöntem konusunda bilgi verilmiştir. Araştırmanın ikinci bölümünde ise toplumsal cinsiyet kavramı çerçevesinde, dünyada kitle iletişim alanında yapılmış ilk feminist hareketler ile Türkiye'de yapılmış ilk feminist hareketler ve bölge kadınının kültürel yapısı hakkında bilgi verilmiştir. Araştırmanın uygulama bölümünde seçilen diziler ve türküler içerik analizi yöntemi ile incelenmiştir. Bu bağlamda toplamda 20 bölümlük dizi ile 62 adet türküye içerik analizi yöntemi uygulanmıştır. İncelenen türkü ve dizilerde kadının temsil biçimleri birimleştirme yapılarak kodlanmıştır. Araştırma nitel olmasına rağmen, elde edilen veriler çalışmaya nicel bir özellik kazandırması bakımından değerlendirme kısmında tablolar şeklinde gösterilmiştir. Anahtar Kelimeler: Karadeniz kadını, toplumsal rol, dizi, türkü.
Sivas İmranlı yöresi oyun havaları müziklerinin derlenmesi ve müzikal yönden incelenmesi
Sivas İmranlı yöresi oyun havaları müziklerinin derlenmesi ve müzikal yönden incelemelerinin yapılması çalışmamızın konusudur. İmranlı yöresi oyun havalarının müziklerinin derlenip notaya alınması ve geçmişten günümüze gelişim ve değişimlerinin incelenmesi amaçlarımız arasında yer almaktadır. İmranlı yöresinde icra edilen bu oyun havalarının bazılarının unutulmaya yüz tuttuğu tespit edilmiştir. Sivas İmranlı yöresi oyun havaları konusu ile ilgili literatür taraması yapılmıştır. Literatür taraması sonucunda İmranlı yöresi oyun havaları ile ilgili herhangi bir çalışmaya rastlanmamıştır. Yöre halkı ile yapılan görüşmeler sonucu İmranlı yöresi oyun havalarının kaydedildiği birçok video kayıtlarına ulaşılmıştır. İmranlı yöresinin düğünlerinin kaydedildiği, yörenin oyun havalarının icra edildiği bu video kayıtları izlenmiş olup, oyun havaları müzikleri notaya alınmış ve incelenmiştir. İmranlı ilçesinin büyük şehirlere göç etmiş olan köylülerinin düğünlerinde icra edilen İmranlı yöresi oyun havaları izlenerek sesli ve görüntülü olarak kaydedebilen cihazlarla kayıt altına alınmıştır. Bu kayıtlar bilgisayar ortamına aktarılarak İmranlı yöresi oyun havaları notaya alınmış olup müzikal yönden incelenmiş ve değerlendirilmiştir. Çalışma konusu hakkında yöre halkı ile söyleşi ve röportajlar yapılmıştır. İmranlı yöresi oyun havalarını icra eden zurnacılar ile röportajlar yapılmış olup bu röportajlar değerlendirilmiştir. Yapılan bu görüşmeler neticesinde alınan bilgiler kamera ile kayıt altına alınıp bilgisayar ortamına aktarılarak incelenmiştir. Yaptığımız araştırmalarda Sivas'ın İmranlı ilçesi yöresine ait oyun havalarının müziklerinin şimdiye kadar derlenmediği ve notaya alınmadığı saptanmıştır. Sivas İmranlı yöresi oyun havaları ve müziklerinin birkaç tanesinin unutulmaya yüz tuttuğu tespit edilmiştir. Sivas İmranlı yöresi oyun havalarının müziklerinin derlenmemesi ve kayıt altına alınmaması bu konu hakkında çalışmamız için ayrıca bir neden oluşturmuştur. Daha önce derlenmemiş ve unutulmaya yüz tutmuş Sivas İmranlı yöresi oyun havaları müziklerinin tarafımızca derlenerek literatüre/Repertuara kazandırılması amaçlanmıştır. İmranlı yöresi halk oyunlarını konu alan çalışmalara müzikal açıdan kaynak oluşturması, bu çalışmanın diğer bir amacı arasında yer almaktadır.
Türk halk müziğinde bir uzun hava türü olan "Maya"nın müzikal açıdan incelenmesi
Bu araştırmada, Türk Halk Müziği'nde bir seslendirme geleneği olarak görülen "maya" uzun hava türünün, tüm yönleriyle incelenmesi sonucunda verileri sınıflandırarak, maya türünün daha anlaşılır biçimde incelenmesine odaklanılmıştır. İlk bölümde; Türk Halk Müziği ve türleri, yurdumuzda görülen uzun hava türleri ve maya uzun hava açıklanmıştır. İkinci bölümde; "maya"nın kelime anlamı ve kelime kökeni, halk edebiyatındaki yeri, konuları bakımından, hece ölçüsü bakımından ve söyleme geleneği olarak ele alınmıştır. Üçüncü bölümde "maya"nın Türk Halk Müziği'ndeki yeri, dizi özellikleri, ezgisel ve ritmik yapısı, icra edildiği bölgeler, icrasında kullanılan çalgılar ve bilinen icracıları araştırılmıştır. Sonuç bölümünde ise, yapılan araştırma sonunda elde edilen maya türünün özellikleri ile birlikte, daha önceki yapılan araştırmalar göz önünde bulundurularak, icracılara türün yapısal ve müzikal özellikleri bakımından rehberlik etmesi amaçlanmıştır. Bunun için seçilmiş eserlerden analiz örnekleri sunulmaktadır. "Maya" türünü öğrenme ve öğretmeye olanak sağlaması amaçlanan bu çalışmanın, Türk Halk Müziği'nin daha anlaşılır olması hedefine de hizmet edeceği düşünülmüştür.
Ulvi Cemal Erkin'in, ninni, emprovizasyon ve Zeybek Türküsü adlı eserlerinin eğitim müziğinde kullanılabilirliği açısından incelenmesi
Ulvi Cemal Erkin'in Ninni, Emprovizasyon ve Zeybek Türküsü adlı eserlerinin keman eğitiminde kullanılabilirliğini ve bu eserlerin keman öğretimine katkılarını göstermek üzere, teknik çalışmalar ve alıştırmalar ile güzel sanatlar liseleri keman dersi öğrencilerine katkı sağlaması, eserleri Türk gençlerine tanıtmak ve unutulmasını önlemek, araştırmanın amacını oluşturmaktadır. Ulvi Cemal Erkin'in, "Cumhuriyet Dönemi Müzik İnkılâbı" ruhunu yansıtan bir besteci olması, eserlerinin hem Türk Müziği hem de Halk Müziği öğeleri içermesi ve bu vesile ile öğrencilerin kendi kültürel melodilerini duyabilecekleri eserler olması bakımından, Ninni, Emprovizasyon ve Zeybek türküsü adlı eserler seçilmiş ve incelenmiştir. Ninni, Emprovizasyon ve Zeybek Türküsü adlı eserler incelenerek yay teknikleri, sağ el-sol el çalışma biçimleri, eserlerde yer alan pozisyon geçişleri, parmaklandırma( duate) gibi konularda çalışma önerileri ve hazırlayıcı alıştırmalar sunulmuş, eserleri çalışacak olan öğrencilere yol gösterici olması bakımından da önemli görülmüştür. Kaynak tarama ve içerik çözümleme yöntem ve tekniklerinin kullanıldığı araştırma, Güzel Sanatlar Liseleri keman dersi öğrencileri ve Ulvi Cemal Erkin'in keman ve piyano için yazdığı, Ninni, Emprovizasyon ve Zeybek Türküsü adlı eserlerin keman partisyonları ile sınırlı tutulmuştur. Bu araştırma da Ninni adlı eserin tamamı, Emprovizasyon adlı eserin Andante bölümü, Zeybek türküsü" adlı Eserin, ilk 24 ölçüsü ele alınmıştır. Bu çalışmada Hedef kitle Güzel Sanatlar Liseleri öğrencileri olduğu için eserlerin zorluk dereceleri göz önünde bulundurularak eğitim seviyesine uygun hale getirmek ve sadeleştirmek amacıyla, belli bölümleri ele alınmıştır. Okul müzik eğitiminde bu tür örneklere rastlamak mümkündür. Ludwig van Beethoven'ın "9. Senfoni"si, yine Beethoven'in " Fur Elise" adlı eseri, Mozart'ın "40. Senfoni"si, Mozart'ın "Sihirli Flüt Operası"ndan "Mesuttur müzikle yaşarken insan" olarak uyarlanmış kısa bir kesit ya da Hammamizade İsmail Dede Efendi'nin "Yine bir Gülnihal" adlı parçası sadeleştirilerek veya belli bir kesit alınarak, öğrencilerin eseri tanıması adına okul müzik eğitiminde kullanılagelmiştir. G.S.L keman dersi öğrencilerinin, 9. 10. 11. ve 12. sınıf seviyeleri göz önünde bulundurularak, eserler; I. II. III. ve IV. pozisyonları kapsayacak şekilde düzenlenmiş ve sadeleştirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Ulvi Cemal Erkin, Cumhuriyet dönemi Müzik Eğitimi, Türk Beşleri, Eğitim Müziği.
Türk geleneğinde kına ve Sivas yöresinde geline kına yakma örneği
Bu tez çalışmasında binlerce yıllık bir geçmişe sahip olan Kına Geleneği, Sivas Yöresindeki gelin kınaları üzerinden incelenmiştir. Sivas kentinin tarihi ve kültürel yapısı çözümlenmiş, gelin kınası ve yöredeki uygulamaları detaylı bir şekilde ele alınmıştır. Kına törenlerindeki yöreye has uygulamalar ve türküler üzerindeki etkileri de bu bağlamda değerlendirilmiştir. Sivas yöresindeki gelin kınalarının incelenmesinde, kuramsal temel oluşturması için öncelikle kültür ve gelenek kavramlarına yer verilmiştir. Uygarlık tarihi içinde önemli bir yere sahip olan kültür ve gelenek kavramlarının ne olduğu, kuramsal geçmişi ve bugündeki anlamı incelenmiştir. Ardından kına geleneğinin tarihsel süreci ve özellikleri aktarılarak Sivas Yöresindeki Gelin Kınalarının çok daha kapsamlı karşılaştırılması için zemin oluşturulmuştur. Sonuç bölümünde ise elde edilen bulgular değerlendirilmiştir. Yapılan bu akademik çalışmada yöntembilim olarak Nitel Araştırma Yöntemleri içerisinde yer alan Durum Çalışması ve İçerik Analizi kullanılmıştır. Elde edilen yazılı ve görsel belgeler ile Sivas Yöresinde çekilmiş belgeseller ve kaynaklar bu yöntembilim üzerinden incelenmiştir.
Yücel Paşmakçı'nın derlediği TRT repertuvarındaki türkülerin incelenmesi
"Yücel Paşmakçı'nın Derlediği TRT Repertuvarındaki Türkülerin İncelenmesi" başlıklı bu çalışma, Haliç Üniversitesi Lisansüstü Enstitüsü Türk Musikisi Ana Sanat Dalı Yüksek Lisans Programı tez çalışması olarak yapılmıştır. Çalışma, Türk halk müziğinin korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması yönünde önemli olabileceği düşünülerek hazırlanmıştır. Türk halk müziğine ilgi duyan ve icra eden kişiler ile müzik eğitimi alan öğrencilerin icra ettikleri türküler hakkında bilgi sahibi olmaları açısından fayda sağlayacağı düşünülmektedir. Ayrıca hayatını halk müziğine adamış Yücel Paşmakçı'nın çalışmaları hakkında bilgiler verilerek, derleme ile ilgili çalışma yapmak isteyen kişilere, yapacakları çalışmada örnek teşkil etmesi hedeflenmiştir. Kültürümüzü yansıtan Türk halk müziği, geçmişte kulaktan kulağa yayılarak kuşaklar boyu yaşamıştır. Folklor biliminin bir çalışma alanı olan Türk halk müziği, derleme çalışmaları sayesinde eserlerin kaybolmadan kayıt altına alınması sağlanmıştır. Yapılan çalışmalarda birçok uzman görev almış ve günümüz halk müziği repertuvarının oluşmasına katkı sağlamıştır. Çalışmanın girişi olan birinci bölümde, insan, sanat ve müzik ilişkisi kısaca açıklanmıştır. Ayrıca çalışmanın konusu ile ilgili kısa bilgi sunulmuştur. Çalışmanın ikinci bölümü "Literatür Araştırması" kısmında; tez konusuna kaynaklık eden çalışmaların isimleri sunulmuştur. Çalışmanın üçüncü bölümü "Gereç ve Yöntem" kısmında çalışmanın yapısı ve oluşumu hakkında bilgiler verilmiştir. Dördüncü bölümde "Türk Halk Müziği" başlığı ile halk müziği hakkında bilgiler verilerek halk müziğinin kültürel aktarımındaki rolü ve tarihsel süreçte folklor (Halkbilimi) ile ilişkisi sunulmuş, ayrıca derleme ile ilgili kavramlar, bilgiler ve ülkemizdeki derleme çalışmaları hakkında bilgiler verilmiştir. Beşinci bölümde, Yücel Paşmakçı'nın hayatı hakkında bilgiler verilmiş, altıncı bölümde, Yücel Paşmakçı tarafından derlenip notaya alınan 122 türkünün hem müzikal hem edebi incelenmesi yapılarak veriler, tablolar ve grafikler sunulmuştur. Çalışmanın yedinci bölümünde, incelemelerin değerlendirilmesi yapılmış, son bölümü olan sekizinci bölümde ise öneriler sunulmuştur.
Sadi Yaver Ataman tarafından derlenmiş Safranbolu türkülerinin müzikal analizi
Bu tez çalışmasında; aslen Safranbolulu olan ve Türk Halk Müziği alanında yaptığı ilmi çalışmalar ve derlemeler ile bu alanda kendini kanıtlamış ve yeni nesil araştırmacılara ilham kaynağı olmuş Sadi Yaver Ataman tarafından derlenmiş Safranbolu Türkülerinin Müzikal analizinin yapılması amaçlamıştır. Çalışmada Türkülerin makam dizileri, usûl yapıları, ses genişlikleri, sözlerin hece yapıları ve türleri ele alınarak incelemeleri yapılmıştır. Çalışma içerisinde yer alan "Aç kapıyı ben geldim" türküsü yörenin karakteristik özelliklerine çok iyi bir örnek olması sebebiyle ayrıca incelenerek söz-müzik ilişkisi, tür, biçim-yapı, melodi ve ritim açılarından analiz edilmiştir. Aynı türkü yakından bakış başlığı altında form, melodi, ritim ve söz-müzik ilişkisi açılarından detaylı incelenmiştir Araştırmanın sonunda ise müzikal analizden elde edilen veriler dahilinde mevcut durum ortaya konmuştur. Anahtar Kelimeler : Sadi Yaver ATAMAN, Safranbolu, Türk Halk Müziği.
Naki Tezel Türk Masalları örneğinden türkülerdeki batıl inançlar üzerine bir inceleme
İnançlar, insanlığın doğuşundan itibaren, hayatın zorlukları karşısında mücadele etmesini, kendini güçlü ve güvende hissetmesini, geleceğe dair umutlu olmasını sağlayan en önemli faktör olmuştur. İnanç sistemleri kendi içinde, zamanla gerçekliklerin yanında, dinlerden bağımsız batıl olanlarını da doğurmuştur. Yaygın olan dini inançların ve uygulamaların sorunlarını çözemediği noktada insanlar kendi ritüellerini oluşturmuşlardır. İnsanoğlu günlük yaşamındaki duygularını, kendisini etkileyen olaylarını, umutlarını, acılarını, beklentilerini eserlerine de yansıtmıştır. Sözlü halk kültürü olan türküler, insanlık tarihi boyunca etkisinde kaldığı olayların acılarını, sevdalarını, ayrılıklarını, beklentilerini hem sözlü hem de müzikal olarak kuşaktan kuşağa günümüze aktarmıştır. Türküler bir milletin yapı taşıdır ve bu yapı taşını oluşturan en büyük etkenlerden biri müziktir. Çalışmanın konusu olan batıl inançlara da sözlü kültür ürünlerinin yanı sıra literatüre geçmiş eserlerde de sıkça rastlanmaktadır. Türkülerde, hikâyelerde, mânilerde, ağıtlarda batıl inanç örneklerinin olduğu görülmüştür. Toplumdan topluma, inanç sisteminden inanç sistemine, kişiden kişiye değişiklik gösteren batıl inançlar araştırmacılar tarafından uzun yıllardır kayıt altına alınmakla beraber Anadolu masallarında da yer almıştır. Masallar, hayal ürünü kurgularıyla, yapısı gereği bâtıl inançların kendisine en çok yer bulduğu anlatı türleridir. Masal derlemecisi ve araştırmacısı Naki Tezel'in Türk Masalları adıyla yayınladığı, içerisinde 54 masal barındıran eser bu çalışmada esas alınmıştır. Eser içerisinde yer alan masallar Anadolu'nun her yöresinden derlenmiştir ve eser Anadolu masal kültürü özelliklerini yansıtmaktadır. Çalışmadaki 54 masal incelenerek içerisindeki bâtıl inançlar tespit edilerek tasnifi yapılmıştır. Bunun yanı sıra türkülerde kullanılan batıl inanç figürleri de ele alınarak sınıflandırılmıştır. Bâtıl inançların türkülerle ilişkisi konusunda yapılan çalışmalara, batıl inancın türküler ile ilişkisi penceresinden katkıda bulunma hedeflenmiştir.
Âşık Veysel türkülerinin edebi ve prozodi yönünden incelenmesi
Âşık Veysel, edebiyat yönünden halk edebiyatında ve âşıklık geleneğinde şiirleriyle ve besteleriyle birçok konuda kaynak kişi olmuştur. Âşık Veysel ile ilgili yapılan çalışmalarda, şiir dilinin sade ve anlaşılır olduğundan bahsedilmiştir. O, Halk müziğinin önemli aşıklarından biridir ve kültürümüzde önemli bir yere sahiptir. Vefatından sonra da eserlerinden oldukça faydalanılmış, müzisyenler, araştırmacılar tarafından Âşık Veysel hakkında çok fazla makale, tez ve kitaplar yazılmıştır. Bu çalışmada ise prozodi kavramı üzerinden Veysel'in eserleri incelenmiştir. Müzikte dil kullanımı önemli bir yere sahiptir. Müzik ile şiirin uyum içerisinde olması gerekir. Sözler besteye uygun, beste de sözlere uygun yazılmalıdır. Müzikte bu konu "Prozodi" başlığı altında incelenmektedir. Prozodi; söz ile müziğin uyumu olarak ifade edilmektedir. Halk müziğinde prozodinin aranması hâlâ tartışma konusu olsa da bu çalışmada Âşık Veysel eserleri özelinde prozodi incelemesi yapılması hedeflenmiştir. Çalışmada ilk olarak giriş bölümünde araştırmanın problemi, amacı, önemi ve ilgili çalışmalardan bahsedilmişir. Genel bilgiler bölümünde prozodi, halk edebiyatı, aşık edebiyatı ve Âşık Veysel hakkında bilgilere yer verilmiştir. Üçüncü bölümde gereç ve yöntemler yazılmıştır. Çalışmanın bulgular bölümünde ise Âşık Veysel'in TRT Türk halk müziği repertuvarında bulunan eserleri tespit edilerek, şiirlerinin edebi yapısı incelenmiştir. Âşık Veysel'in TRT Repertuvarında toplamda 26 eseri bulunmaktadır. Bu çalışmada eser tespiti yapılırken usullerine göre sınıflandırılmış, her usulden örnek eserler seçilmiştir. 6 eser usullerine göre seçilmiş, eserlerin edebi ve prozodi yönünden incelemesi yapılmıştır. Anahtar Kelimeler: Âşık Veysel, Prozodi, Türk Halk Müziği.
Konya yerel müzik geleneğinde varyant olgusu
Halk müziğinin en önemli özelliği olan anonimleşme süreci, türkülerin bu güne kadar sözlü aktarımla yakıcısı bilinmeden gelmesine olanak sağlamıştır. Anonimlik ve sözlü aktarım, ulusal ezgilerimizi günümüze kadar getirmekle beraber melodik, makamsal ve tartımsal değişikliklere uğratmıştır. Bu değişikliklere çeşitlenme yani "Varyant" denilmiştir. Konya halkı, kendi içerisinde "Konya Oturakları" ile müzikten uzak kalmamış ve bu oturakları gelenekselleştirmiştir. Konya tüküleri, Mevlevi müziğinin de etkisiyle makam geçkili, ara sazlı ve geniş usûllü bir yapıda icra edilmiştir. Musikiye gönül vermiş Konya'lı icracıların yöresel müzikleri içerisinde bilinçli ya da bilinçsiz olarak uyguladıkları bu yapılar, sözlü aktarım yoluyla halk türkülerinde bir çok varyant oluşmasına imkân sağlamıştır. Konya mahalli sanatçılarının müzikal yeteneklerine göre de şekil alan ezgilerin yöredeki icrası, TRT'nin kayıt altına aldığı icra ile farklılık göstermektedir. Bu nedenlerden yola çıkarak, Konya türkülerinin varyantlaşma sebepleri ve Konya yöresine ait beş türkünün TRT ve yöre içerisindeki icra şekilleri kaynak taraması, görsel ve işitsel mataryal çözümlemesi ve yarı yapılandırılmış görüşme yoluyla incelenerek makam, usûl ve melodi farklılıklarının olduğu saptanmıştır. Bu çalışmanın yapılmasındaki amaç; Konya türkülerinin varyantlaşma sebeplerini ve müzikal yapısını inceleyerek yörenin ve müziği icra eden toplumun müzikal zenginliğinin ortaya konulmasıdır.
Rüstem Avcı'nın hayatı ve Türk halk müziğine katkıları
Bu çalışmada, Rüstem Avcı'nın biyografisini erişilebilen bütün bilgi kaynaklarına dayanarak ortaya koymak, derleme çalışmalarını ve eserlerinin özelliklerini saptamak ve türkülerin öykülerindeki anlatım stratejilerinin genel bir haritasını çıkarmak hedeflenmiştir. Biyografi yazımında, onun yaşamına, sanat etkinliklerine, sahip olduğu kimliklere ve ilgilendiği sanat dallarına değinilmiştir. Bu bağlamda süreli yayınlarda, basılı eserlerde, ses kayıtları, resimler ve internet kaynaklarına değinilmiş; geniş çaplı literatür taraması yapılarak, ulaşılabilen her kaynak değerlendirilmek üzere ele alınmıştır. Derlemelerin müzikal ve edebi analizleri yapılmış, hikayeleri anlatılmıştır.
Rize Çamlıhemşin'de düğün adetleri ve düğünlerde okunan türkülerin incelenmesi
Çamlıhemşin; Rize ilinin Pazar ve Ardeşen ilçelerinin arasındaki Fırtına deresinin döküldüğü sahilden 20 km kadar içeride, Kaçkar dağlarının eteklerindeki şirin bir ilçesidir. Burada yaşayan Hemşinlilerin hayatlarından bir kesit sunmak amacıyla "Rize Çamlıhemşin'de Düğün Adetleri ve Düğünlerde Okunan Türkülerin İncelenmesi" isimli çalışmada; yöre insanı ile var olan yaşanmışlıkların, bir nebze de olsa akademik hayata aktarılmasında etkili olması düşünülmektedir. Bu çalışmada yöre ile ilgili olarak coğrafik, sosyal ve kültürel faktörler değerlendirilerek; tarih ve coğrafya ışığında bir ayna tutulmuştur. Literatür çalışmaları ve kaynak kişilerden alınan bilgilerle; horon, tulum, türkü ve düğün adetlerinin Çamlıhemşin insanının yaşamındaki rolü incelenmiştir. Düğünlerde sıklıkla kullanılan Horon çeşitleri notaya alınmıştır. Pek bilinmeyen bazı türkü ve kaydeler de bu çalışmada kayıt altına alınmıştır. Yapılan görüşmelerde, izlenen videolarda tabiatın kendisinde yaşattığı canlılığı, ayniyle Hemşin insanında görmek mümkündür. Orta Asya'dan Anadolu'ya gelen bu kadim topluluğun düğün adetlerinde de Anadolu'nun diğer bölgelerinde yaşayan Türk boylarıyla ortak paydaları çoktur. Düğünlerde gelin evine götürülen boynuzlar, elma takılı koçlar, düğün evinde herkese açık yemek verilmesi, çeyiz sandığı hazırlanması, kutlamaların şerbet ve tatlılarla devam etmesi, orta oyunu tarzı oyunların oynanması, insanların yüksek hoşgörüsü gibi âdetler yaşatılmıştır.Tulum, Türkü ve Horonu hayatlarının her aşamasında kullanan hemşinliler her ne kadar eski adetlerini yaşatamasalar da o günleri unutmadıkları aşikardır. Anahtar Kelimeler: Düğün, Hemşin, Türkü.
TRT repertuvarında bulunan Ardahan türkülerinin müzikal analizi
Türküler, yüzyıllardır aşık deyişleri ve ezgilerinin, halk şiirinin çeşitli biçimlerinden de etkilenerek oluşmuştur. Halkın üzüntülerini, sevinçlerini dile getirmede aracı bir rol üstlenmektedir. Manasını bu topraklardan, duygusunu milli benlikten, sürekliliğini ise halkın geleneklerinden alan türküler gelişerek popülerliğini korumaktadır. TRT repertuvarında bulunan Ardahan türkülerinin halk müziği alanında önemli bir yeri vardır. Ezgi bakımından Azerbaycan ve İran müziğine benzemektedir. Türkülerdeki farklı ezgi unsurları dikkate alındığında Ardahan'da zengin bir müzik kültürü bulunmaktadır. Ardahan yöresinde yıllardır süregelen aşıklık geleneği ve müzik kültürü bölgedeki Türk Halk Müziği anlayışını da derinden etkilemektedir. Bu çalışma içerisinde Ardahan'ın tarihsel süreci, müzik kültürü, Ardahan'ın müziği ve aşıklık geleneğine değinilmiştir. Ardahan'ın 1992 yılında il olması göz önünde bulundurularak 1992 yılından önce Kars iline ait türküler de incelenmiştir. Bu inceleme doğrultusunda 21 Ardahan türküsü tespit edilmiştir. Yöresi Kars olarak geçen ancak ilçe olarak Ardahan'a (Çıldır, Damal, Göle, Hanak, Posof) ait türkülerin de olduğu tespit edilerek çalışmaya dahil edilmiştir. İncelemenin diğer kısmında ise 21 Ardahan türküsü usullerine, kaynak kişisine, ses aralığına, dizisine ve edebi özelliklerine göre incelenip tablo ile sunulmuştur. Edebi özelliklerine göre inceleme yapılırken türkülerin konusu, hece ölçüsü, nazım birimi ve nazım türü ele alınmıştır. Son kısımda TRT repertuvarında bulunan 21 Ardahan türküsünün notaları üzerinden biçimlerine göre analizleri yapılıp tablo ile gösterilmiştir.
Kerkük yöresi halk ezgilerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi
Halkın felsefesini ve hayata bakış tarzını yansıtan müzik, çalışmamıza konu olacak olan Halk Ezgileri ile çok özel bir form kazanmıştır. Konu olarak insan sevgisi, hasret, acı, arzu, yakarma ve isyan gibi duyguların yanı sıra kahramanlık, fedakârlık ve ölüm gibi temaların da işlendiği Kırık Havalarda çok defa iyimserlik havası hâkimdir. Bu çalışma da Kerkük Halk Ezgilerine makam, ölçü sayısı ve toplam ölçü uzunluğu bakımından içerik analizi yapılmış ve halk ezgileri incelenmiştir. Çalışma beş bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde araştırmanın problem durumu, araştırmanın amacı ve önemi, problem cümlesi, sınırlılıklar ve araştırmanın tanımları bulunmaktadır. Araştırmanın ikinci bölümünde; Türkiye' de yapılan, bu araştırmaya benzer çalışmalara yer verilmiş ve araştırmanın önemi bir kez daha vurgulanmıştır. Üçüncü bölümde araştırmanın yöntemine dair bilgiler yer almakta olup evren örneklem, veri toplama araçlarından bahsedilmiştir. Dördüncü bölümde araştırmanın bulguları problem cümlelerindeki sırasına göre verilmiş ve tablolar yorumlanmıştır. Araştırmanın beşinci bölümünde ise araştırmanın sonuçları ve sonuçlara yönelik bulgular yer almaktadır. Araştırmanın bir kaynak olarak kullanılabileceği düşüncesiyle araştırmada yer alan halk ezgilerinin notaları ekte verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Kerkük Yöresi, Makam, Ritim, Halk Ezgileri
Bitlis türküleri üzerine bir inceleme
Türküler halk edebiyatının sözlü ürünleridir. Toplumu derinden etkileyen bir olay yaşandığında insanlar çalgı aletlerine sarılıp türküler yakmışlardır. Kullanılan çalgılar zaman içerisinde değişse de türküler her zaman varlığını sürdürmüştür. Nesilden nesile aktarılan türküler toplum mirasının da taşıyıcısı olmuştur. Bir topluma ait türkülere bakılarak o toplumun yaşayışına ait birçok veri elde edilebilir. Bu çalışmada TRT Türk Halk Müziği Repertuarı ve diğer kaynaklarda bulunan Bitlis yöresine ait türküler edebî açıdan incelenerek halk bilimi metotlarına göre tasnif edilmiştir. Bu zamana kadar Bitlis türkülerinin tamamını kapsayan bilimsel bir çalışma gerçekleştirilmemiştir. Çalışmanın ilk amacı Bitlis yöresine ait türkülerin tamamını kapsayan bilimsel bir çalışma yapmaktır. Bunun yanı sıra Bitlis yöresi türkülerini tasnif edip gelecekte bu konuda yapılacak çalışmalar için bir kaynak oluşturmaktır. Çalışmada TRT Repertuarı, basılı ve dijital kaynaklar taranıp sekten yedi türküye ulaşılmıştır. Çalışmada dağınık halde bulunan Bitlis yöresine ait türküler bir araya getirilmiştir. Ayrıca Bitlis türküleri özellik, şekil ve yapılarına göre tasnif edilmiştir. Çalışmanın başında Bitlis yöresine ait genel bilgiler sunulmuştur. Türküler hakkında gerekli bilgiler verilmiş, metinler sıralanmış, sözlük ve dizin çalışmasıyla tamamlanmıştır.
Siirt Arapçasının sözlü kültür unsurları bağlamında incelenmesi
Bu çalışmada, Siirt merkez ve ona bağlı bir ilçe olan Tillo ve Rıstâḳ olarak adlandırılan bölgede yer alan köylerde (İkizbağlar (Tôm), Fersaf, Çatılı (Snép), Ḥelenzé ve Fískén'de (Doluharman) kullanılan sözlü kültür unsurları ele alınacaktır. Çalışma, Siirt Arapçasını imkânlar ölçüsünde kayıt altına almak ve gelecek nesillere bu mirası aktarmak maksadıyla hazırlanmıştır. Bu anlamda lehçede asırlardır varlığını devam ettiren söz varlıklarının derlenip kayıt altına alınması amaçlanmıştır. Siirt Arapçası, yazılı bir kültüre sahip olmamakla birlikte sahip olduğu zengin sözlü kültür ürünleri sayesinde günümüze kadar varlığını sürdürebilmiştir. Çalışmada Siirt Arapçasının genel özellikleriyle ilgili bilgi verildikten sonra bölgede kullanılan ve halk arasında nesilden nesile şifahen aktarılarak günümüze kadar gelen atasözleri, deyimler, hikâyeler, şarkılar, türküler, tekerlemeler, bilmeceler ile dua ve beddua cümleleri derlenerek incelenmiştir. Bu anlamda lehçeye ait söz varlıkları mümkün mertebe kaynak kişilerle yapılan yüz yüze mülâkatlarla derlenmiş, elde edilen bulgular, lehçebilim ve dilbilim alanlarının gerektirdiği bilimsel yöntemlerle incelenmiş, lehçede bölgeler arasındaki farklılıklara yer yer temas edilmiş ve sözlü kültür ürünlerinde yer alan birtakım kelimelerin Fasih Arapça ile mukayesesi yapılmıştır. Bu sayede öncelikle Siirt Arapçasının sahip olduğu sözlü kültür ürünlerinin bir kısmının kayıt altına alınması sağlanmış olacaktır. Ayrıca lehçenin muhafazasında ilgili söz varlıklarının etkisi ortaya konmaya çalışılmıştır. Bununla birlikte ilgili çalışma, Siirt Arapçasının akademik camiaya tanıtımına ve lehçenin yaşatılmasına yönelik farkındalık oluşmasına katkı sağlamayı hedeflenmiştir.
Gâvur dağı (Amanoslar) yöresinde hikâyeli türküler: Osmaniye ve ilçeleri
Toplumları ayakta tutan, geleceğe taşıyan en önemli unsur kültürdür. Toplumların yarattığı bu kültür unsurlarından biri halk türküleridir. Dünyada yaşayan her toplum gibi Türklerin de kendine has, zengin bir kültürü bulunmaktadır. Bu kültür unsurlarından biri ise halk türküleridir. Anadolu'da türkü ve hikâye geleneğinin en canlı olduğu yerlerden biri yıllarca göçerevli bir yaşam sürmüş olan Osmaniye'dir. Bu çalışmada, yörenin tespit edebildiğimiz geleneksel hikâyeli türküleri ve bestesi kendine ait olan icracıların türküleri derlenerek kayıt altına alınmış; kayıt altına alınan bu hikâyeli türküler halkbilimi kuramlarından bağlam ve metin merkezli kuramlar başta olmak üzere tarih, sosyal psikoloji, dinler tarihi, müzikoloji, etnomüzikoloji gibi farklı disiplinlerin verilerinden faydalanılarak disiplinler arası bir yaklaşımla bütüncül olarak ele alıp incelenmiştir. Tezin birinci bölümünde çalışmanın amacı ve öneminden, alanı ve sınırlıklarından, başvurulan yöntem ve tekniklerden bahsedildikten sonra türkülerin yaratıldığı, icra edildiği kültürel yapının daha iyi anlaşılması için çalışma sahamız Osmaniye'nin tarihi, sosyo-kültürel özellikleri hakkında ayrıntılı bilgi verilmiştir. Aynı bölümün sonunda ise Türkiye'de ve yörede hikâyeli türküler üzerine yapılmış belli başlı çalışmalardan bahsedilmiştir. Tezin ikinci bölümünde kültürün tanımı, türkülerin Türk toplumundaki yeri ve önemi, türkü derleme çalışmaları, türkü, bozlak, hikâyeli türkü ve hikâyeli türkü-balat ilişkisi hakkında bilgiler verilmiştir. Türkülerin yaratılmasında, aktarılmasında, yaygınlaşmasında âşıkların önemli bir rolü bulunmaktadır. Çalışma sahamızda ise bu âşıkların başında Karacaoğlan ve Dadaloğlu gelmektedir. Tezin üçüncü bölümünde bu gerçekten hareketle Osmaniye'deki âşıklık geleneği, Karacaoğlan ve Dadaloğlu Geleneği hakkında detaylı bilgiler verilmiştir. Aynı bölümün devamında ise hikâyeli türkülerin icra ortamlarına değinilmiştir. Tezin dördüncü bölümünde derlenen hikâyeli türkülerin varyantlaşması, yapısal, tematik, ezgisel, işlevsel, dil anlatım hususiyetleri açıklanmıştır. Beşinci bölümde derlenen hikâyeli türkülerdeki mitolojik unsurlar tespit edilmeye çalışılmıştır. Altıncı bölümde derlenen hikâyeli türküler "icracı, dinleyici, bağlam" ana başlıkları altında Performans Teori doğrultusunda yorumlanmıştır. Sonuç bölümünde Osmaniye'deki hikâyeli türküler hakkında ulaştığımız sonuçlara; Metinler kısmında ise 450 hikâyeli türkü metnine yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler Gâvur Dağı, Çukurova, Hikâyeli türkü, Bozlak, Türkü
TRT repertuvarındaki Sivas Şarkışla yöresine ait uzun havaların çok katmanlı analizi
Bu çalışma, TRT Türk Halk Müziği Repertuvarında yer alan Şarkışla yöresine ait uzun havaların çok katmanlı olarak incelenmesini içermektedir. Buna bağlı olarak, Şarkışla'nın coğrafi özellikleri, tarihsel geçmişi, toplumsal davranışları ve kültürel pratiklerinin müzik kültürü ve özellikle uzun havalarla olan etkileşimleri araştırılarak ortaya çıkartılmıştır. Bunlara ek olarak; Şarkışla yöresi uzun havalarının makâmsal, seyir, form ve sözel öğeleri analizler doğrultusunda açıklanmıştır. Çalışmanın amacı, TRT Türk Halk Müziği Repertuvarı'ndaki Sivas ili Şarkışla ilçesine ait olan uzun havaların çok katmanlı analizlerini yaparak, yapılan analizler doğrultusunda yöre kültürünün müziğe yansımaları ve bunun üzerinden müzik ve kültür ilişkisini ortaya koymaktır. Çalışma, bu bağlamda yapılan ilk çalışma olması, yöre müzik kültürüne ve icraya katkı sağlaması ve bu alanda çalışan diğer araştırmacılara örnek teşkil etmesi bakımından önemli görülmektedir. Bu çalışma, 2019 tarihinde TRT Türk Halk Müziği Uzun Havalar Repertuvarı'nda tespit edilen Sivas ili Şarkışla ilçesine ait 16 adet uzun hava ile sınırlandırılmıştır. Ayrıca tespit edilen bu eserlerin derleme kayıtlarından notaya doğru aktarıldığı varsayılmıştır. Tarama modeli kullanılarak yapılan betimsel bir araştırma modeline sahip olan bu çalışmada, TRT Türk Halk Müziği Repertuvarı'nda yer alan Sivas ili Şarkışla ilçesine ait uzun havaların kayıtları ile bu kayıtlardan yazılmış notaların çok katmanlı analizi yapılarak bulgular yorumlanmıştır.
Konya Oturak Alemi ve Oturak Türküleri"nin müzik bileşenleri
Kültürü meydana getiren somut ve soyut unsurların büyük bir bölümü eğlence ortamlarıdır. Kültür oluşumunun en önemli unsurları olan gelenek, görenek, inanç ve ritüellerin çoğu eğlence ortamlarında şekillenmektedir. Masallar, destanlar, fıkra ve bilmeceler, danslar, şarkı ve türküler eğlence ortamlarının vazgeçilmez unsurlarıdır ve bu unsurlar kültürün korunmasında, aktarılmasında, toplumsal düzenin devam ettirilmesinde büyük rol oynar. Anadolu'nun birçok yöresinde yaren gecesi, sıra gecesi, gezek, ferfene, oda sohbeti gibi isimlerle anılan bu etkinliklerin hepsi eğlence amaçlı olmayabilir. Bu etkinlikler felsefi sohbetleri ve ahlaki öğretileri de içerebilir. Konya'da ise bu eğlence ve sohbet ortamı Oturak Âlemi olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu halk kültürü Anadolu'da Ahilik geleneği ile ilişkilendirilebilir.Kültürün korunmasında ve aktarılmasında aynı zamandatoplumsal düzenin devam ettirilmesinde Ahilik geleneğininönemli katkıları bulunmaktadır. Kendine has ilke ve kuralları barındıran Ahilik; iyi ahlakın, doğruluğun, kardeşliğin kısacası bütün güzel meziyetlerin birleştiği bir gelenektir. Aynı zamanda edebiyat, müzik, gelenek ve görenekleri esas alan bir sistem olarak değerlendirilebilir. Bu bağlamda Ahilik geleneği; müzik, dans ve edebiyatın da yer aldığı; aynı zamanda sevgi, saygı, sorumluluk, yardımseverlik, güven, hoşgörü, sabır gibi değerlerimizi yaşatarak kültür aktarımı sağlamayı hedeflemiş Oturak Âlemleri ile ilişkilendirilebilir. Araştırma konusu olan Konya Oturak kültüründe sohbetin ve eğlencenin yanı sıra müzik icrası ön plânda ve daha belirgindir. İcra edilen türküler genellikle Konya türküleridir ve bu türküler belirli bir mantık akışı içinde sıralanır.
Mübadele sonrası Yunanistan'da iki dilli küçük Asya şarkıları
Türkiye ve Yunanistan'da geleneksel kabul edilen ve bugün her iki sınır ülkede popüler olan çok sayıda iki dilli ortak şarkı vardır. Yunanistan'ın şehirlerinde, geleneksel panayırlarında, festivallerinde duyulabilecek çok sayıda ortak ezgi, Türkiye'de Türkçe, Yunanistan'da Yunanca veya Türkçe sözleriyle bilinmektedir. Bu şarkıların ilk olarak Mübadele'den önce ve sonra (30 Ocak 1923) çok sayıda Rum müzisyen tarafından plaklara kaydedildiği ve Yunanistan'da oldukça popüler olduğu gözlemlenmektedir. 1980'li yıllarda özellikle genç jenerasyon müzisyenlerin öncülük ettiği geleneksel müzik uyanışı da denilebilecek yeni bir akımla birlikte, Anadolu şarkı repertuvarına bir ilginin başladığı, 2000'li yıllardan itibaren çok sayıda Türk-Yunan müzisyenin, Türkiye ve Yunanistan'daki mübadil dernekleri aracılığıyla kurulan mübadil korolarının, Mübadele'yi anma günlerinde, barış ve dostluk temalı konserlerinde iki dilli ortak şarkıları birlikte söylemeye başladıkları gözlemlenmiştir. Bu çalışmayı başlatan bulgu, Yunan toplumunda Anadolu şarkılarına olan bu ilginin Türk toplumuna göre daha muhafazakar, nostaljik ve hassas yaklaşımlar taşımasıdır. Araştırmalar sırasında geleneksel Anadolu şarkılarının Yunan müziği tarihinde de önemli bir yere sahip olduğu farkedilmiş, Türkçe ve Yunanca sözlü bu Anadolu ezgilerinin, bugün Türkiye'de eğlence sektöründe, albümlerde duyulan bir halk müziği tanımlamasından çok daha farklı, sembolik ve nostaljik bir anlam taşıdığı, özellikle müzisyenlerin geleneksel Anadolu şarkılarını kültürel bir ifade aracı olarak kullandıkları gözlemlenmiştir. Bu durum, Mübadele'nin Yunan toplumuna yansıyan kültürel boyutunun yanı sıra Yunanistan tarihinde önemli bir yeri olan Anadolu müziğine karşı devletin geliştirdiği ideolojik yaklaşımın bir sonucu olarak görülebilir. Bir milyonun üzerinde Rum mübadilin Anadolu'yla dinsel ve kültürel bir bağa sahip olması, vatan saydıkları toprağın şarkılarıyla duygusal bir bağ kurulmasına, şarkılara sembolik bir anlam yüklenmesine neden olmuş olabilir. Bugün, Yunanistan'da anonim Anadolu türküleri niçin popülerdir? Kimi zaman Türkçe sözleriyle duyulabilecek Anadolu türkülerinin bu popülerliği, toplumun şarkılara olan hassas ve muhafazakar yaklaşımı, Mübadele'nin kültürel bir sonucu mudur? Türkçe-Yunanca sözlü anonim şarkılar ve toplumun kültürel kimliği arasındaki ilişkiyi inceleyen bu çalışma, Türkiye'de bilinen Anadolu türkülerinin hikayesine, zaman, mekan ve değişen koşullar dikkate alınarak yabancı olduğumuz Yunanistan tarihinin içerisinden bakmakta, Mübadele'nin ardından Yunanistan'da yaşanan tarihi değişim ve dönüşümlerin bugüne etkisini, toplumsal anlamda kültürel bir aidiyetin göstergesi olan geleneksel Anadolu şarkıları üzerinden anlamlandırabilmeyi, araştırmada elde edilen sonuçları objektif bir anlatımla sunabilmeyi amaçlamaktadır.
Anadolu türkülerinin iki keman için düzenlenmesi ve keman teknikleri açısından analizi
Bu çalışmada Anadolu türküleri iki keman için düzenlenerek keman teknikleri açısından analiz edilmiştir. Anadolu'daki 7 coğrafi bölgeden birer adet olmak üzere toplam 7 adet türkü üzerinde çalışılmıştır. Türkülerin seçilme aşamasında TRT repertuvarına ait birçok türkü müzikal olarak incelenerek ait olduğu yörenin ezgisel ve ritmik özelliklerini taşıyor olması göz önünde bulundurulmuştur. Seçilen türkülerin iki keman için düzenlenmesi aşamasında çeşitli keman teknikleri kullanarak türkülerdeki ezgisel ve ritmik yapıların, özlerini koruyarak aktarılmasına dikkat edilmiştir. Düzenlemelerde müzikal bütünlüğü sağlama amacıyla nüans ve artikülasyon ifadelerine, birlikte çalma becerisine katkı sağlama amacıyla partiler arasında eşitlik ve iletişime yer verilmiştir. Düzenlemeleri notaya aktarma aşamasında Finale Notepad 2014.5 programından yararlanılmıştır. Çalışmada, bilimsel araştırma yöntemlerinden genel tarama modeli ve içerik analiz modelinden yararlanılmıştır. Giriş bölümünün içeriğinde; çalışmanın konusuna, amacına, önemine, çalışmada belirlenen sayıltılara, sınırlılıklara, tanımlara, ilgili araştırmalara ve kullanılan yönteme yer verilmiştir. 1. bölümde Anadolu'da Müzik konusunu oluşturan kavramlar sistematik bir biçimde, genelden özele doğru bir örüntü dahilinde açıklanmıştır. 2. bölümde; Keman, Türkiye'de Keman Eğitimi ve Keman Teknikleri'ne yer verilmiştir. 3. bölümde araştırmaya konu edilen iki keman için düzenlenen 7 Anadolu türküsünün özgün derlemeleri ve iki keman için düzenlemeleri ritmik ve ezgisel olarak ayrı ayrı incelenmiş, düzenlemelerin müzikal yorum analizlerine yer verilmiştir. Sonuç kısmında araştırmanın problem durumlarına yönelik sonuçlara, öneriler kısmında konuyla ilgili diğer problemleri gidermeye yönelik bazı önerilere yer verilmiştir.