Sıçan yara modelinde Arum dioscoridis bitkisinin iyileştirici etkisinin NF-κB yolağı üzerinden araştırılması

AMAÇ: Çalışmamızın amacı, geleneksel olarak yara tedavisinde kullanılan Arum dioscoridis (AD) bitkisinin, sıçanlar üzerinde oluşturulan tam kat deri yara modelindeki iyileştirici etkilerini NF-ĸB sinyal yolağı üzerinden histopatolojik ve biyokimyasal olarak incelemek ve bu etkiyi standart bir tedavi yöntemiyle (Fitokrem) karşılaştırmaktır. GEREÇ-YÖNTEM: Sıçanlar 5 deney grubuna ayrılmıştır. Grup 1 (Kontrol), grup 2 (Yara), grup 3 (Jel Kontrol), grup 4 (Arum dioscoridis - AD) ve grup 5 (Fitokrem). Arum dioscoridis bitkisinin özütü metanolle elde edilmiştir. Gruplar; yara alanı yüzdesindeki değişimle, yara dokusundaki histoplatolojik değerlendirmelerle (HE, MT ve IHC boyamaları) ve serumda biyokimyasal analizlerle (ELISA; NF-ĸB, TNF-α, VEGF, IL-6, MDA ve SOD değerleri) incelenmiştir. BULGULAR: Çalışmada, AD (grup 4) ve Fitokrem grubu (grup 5), hem makroskopik yara alanı azalması hem de histopatolojik iyileşme skorlarında, tedavi almayan yara (grup 2) ve kontrol jel grubuna (grup 3) daha yüksek sonuçlar bulunmuştur. Histopatolojik incelemelerde (HE ve MT boyamaları), 14. gün AD ve Fitokrem gruplarında; tam reepitelizasyon, kıl folikülü oluşumu, kollajen birikimi, normal deri kalınlığına ulaşan granülasyon dokusu gözlenmiştir. Biyokimyasal analizlerde (ELISA), AD ve Fitokrem gruplarında, proenflamatuar belirteçler olan NF-κB, TNF-α ve IL-6 düzeyleri, yara ve kontrol jel gruplarına göre anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur. Anjiyogenez ve yara proliferasyonunda önemli olan VEGF düzeyleri ise AD jeli ve Fitokrem gruplarında en yüksek seviyede tespit edilmiştir. SONUÇ: Arum dioscoridis bitkisinin metanol özütünü içeren hidrojelin, iyileştirici etkisi bilinen Fitokreme yakın bir etki gösterdiğini; NF-ĸB yolağını inhibe ederek enflamasyonu azaltıp, hücre aktivasyonunu, kıl folikülü yapımını, anjiyogenezi ve kollajen sentezini artırarak yara tedavisinde etkili bir potansiyel sunabileceğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Arum dioscoridis, IL-6, NF-ĸB yolağı, TNF-α, VEGF, yara iyileşmesi