Sıçanlarda methotrexate kaynaklı testis hasarına karşı melatoninin antiapoptotik ve antioksidan etkileri

Bu çalışma, methotrexate (MTX)'ın oluşturduğu testis hasarına karşı melatoninin koruyucu etkisini araştırmak amacıyla yapıldı. Araştırma için 30 adet, 16 haftalık erkek sıçan kullanıldı. Sıçanlar her biri 6 sıçandan oluşan 5 gruba ayrıldı. Kontrol grubu sıçanlara herhangi bir işlem uygulanmadı. Kontrol grubu dışındaki gruplara, maddeler intraperitoneal (i.p.) olarak enjekte edildi. MTX grubuna birinci gün tek doz MTX (20 mg/kg), sonraki 4 gün boyunca da serum fizyolojik verildi. MTX+Melatonin, Melatonin (Mel) ve Etanol gruplarına 5 gün boyunca her gün aynı saatte madde verildi. MTX+Mel grubuna birinci gün tek doz MTX (20 mg/kg) ve ilk günden itibaren melatonin (10 mg/kg) uygulandı. Mel grubuna melatonin (10 mg/kg) verildi. Etanol grubuna melatoninin çözülmesinde kullanılan %5 etanol içeren serum fizyolojik (v/v) verildi. 5. gün sonunda tüm sıçanlar anestezi altında öldürüldü; alınan testisler ışık mikroskopik ve biyokimyasal olarak değerlendirildi.Kontrol grubu sıçanların testis yapısı normal olarak izlendi ve MDA seviyesi düşük bulundu. MTX grubuna ait seminifer tübüllerin lümenlerinde immatür germinal hücreler, bazal kompartımanında Sertoli hücreleri ile spermatogoniumlar arasında açılma ve germinal epitelde yer yer vakuolizasyon izendi. MTX grubuna ait testis ve kan biyokimyasal analizinde, malondialdehid (MDA)'in oldukça arttığı belirlendi. Etanol grubunda testis histolojisi MTX grubuna benzer bulgular taşıyordu ve MDA seviyesi yüksekti. MTX+Mel grubundaki apoptoz indeksi ise MTX ve Etanol gruplarına göre anlamlı olarak azalmıştı. MTX+Mel grubunda testis histolojisi ve biyokimyasında MTX'in oluşturduğu bozuklukların önemli ölçüde düzeldiği belirlendi. Mel grubundaki tübüller normal yapıda izlendi ve MDA seviyesi düşük bulundu.Bulgularımız MTX'in testiste oksidatif etki ile testiste yapısal bozukluklar oluşturduğunu; melatoninin antioksidan etkiyle, MTX'in testiste oluşturduğu bu oksidatif hasarı düzelttiğini göstermektedir.